Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Прокуратураныҥ јаҥы туразы ачылган

27.03.2018

Тулаан айдыҥ 23-чи кӱнинде Горно-Алтайскта Алтай Республиканыҥ прокуратуразыныҥ јаҥы тудулган туразы кӧдӱриҥилӱ айалгада ачылды. Ачылтада Алтай Республиканыҥ башчызы, башкарузыныҥ председатели Александр Бердников, Эл Курултайдыҥ председатели Владимир Тюлентин, Алтай Республиканыҥ прокуроры Николай Мылицын ла Россия Федерацияныҥ генеральный прокурорыныҥ ордынчызы Иван Семчишин турушкандар.

Иван Семчишин ачылтада куучын айдып, прокуратураныҥ ишчилерине мынайда баштанган: «Бу кӧдӱриҥиге мен Россия Федерацияныҥ генеральный прокуроры Юрий Чайканыҥ јакылтазыла келгем. Бу ӧргӧӧдӧ слерге иштеер јакшынак айалгалар тӧзӧлгӧн. Ижигердиҥ чыҥдыйы мынаҥ ары там јаранар деп иженип турум». Генеральный прокуратураныҥ чыгартулу кижизи анайда ок кажы ла ишчи бойыныҥ профессиональный молјуларын бӱдӱрерге бери кӱӱнзеп келерине, ӧмӧликте јаантайын ачык-јарык айалгалар болорына иженип турганы керегинде айткан.

Республиканыҥ башчызы Александар Бердников бойыныҥ уткуулду сӧзинде: «Ороонныҥ президенти Владимир Путин Россияда јаҥныҥ институттарын тӧзӧӧрине ле олорды тыҥыдарына бастыра кӱчин берип, эрчимдӱ иштеп јат. Федерал тӧс јердиҥ болужыла бис калганчы јылдарда Алтай Республиканыҥ тӧс калазыныҥ тепсеҥинде јаҥ корулаар органдардыҥ ӧргӧӧзин, эл театрды, музейди, «Спартак» стадионды ла арбитраж јаргыныҥ јаҥы туразын тутканыс. Прокуратураныҥ сегис кат бу туразы каланыҥ тӧс тепсеҥине сӱрлӱ ле чӱмдӱ бӱдӱм-кебер береринде бисте кандый да алаҥзу јок» — деп темдектеген. Башчы прокуратураныҥ ишчилериниҥ кӱч айалгада иштеген ӧйин эске алынган. Чындап та, одус јыл мынаҥ кайра республиканыҥ прокурорлоры ээлентизи јеткен эки кат агаш турада иштегендер. Оныҥ чириген полдоры јаантайын ээлип, чыкырап јадатан эди. Эмди айалгалар чек ӧскӧ. Башчы акту кӱӱнинеҥ прокуратураныҥ ишчилерине јаҥы тудулган турада једимдӱ иш кӱӱнзеген.

Кӧдӱриҥиде А. Бердников анайда ок быйанду сӧстӧрин Россияныҥ генеральный прокуроры Юрий Чайкага айткан: «Мынаҥ озо республиканыҥ прокуратуразы јаргы департаменттиҥ туразынаҥ арендага кыптар алып, анда иштеген. Каланыҥ прокуратуразына ижин улус јаткан тураныҥ баштапкы кадында тапчы кыптарда бӱдӱрерге келишкен. Прокуратураныҥ ишчилери оныҥ да учун бу јаҥы тудулган турага акту кӱӱндеринеҥ сӱӱнип јат. Калганчы он беш јылдыҥ туркунына каланыҥ тӧс тепсеҥинде мындый јаан кемдӱ кандый да тура тудулбаган. Эмди оны бу јаҥы ӧргӧӧ билдирлӱ јарандырат ла кееркедет. Оныҥ текши кеми 6,2 муҥ квадратный метр. Мындагы иштерди бӱдӱрерге, слердиҥ јӧмӧлтӧгӧр јаан камаанын јетирген. Россияныҥ генеральный прокуратуразы калганчы он јылдыҥ туркунына бистиҥ бастыра баштаҥкайларысты јарадып, бастыра јанынаҥ јӧмӧп јат. Анайып, Майма аймактыҥ прокуратуразыныҥ туразын чыныктап јазаарына акча толо кеминде чыгарылган. Мында тураныҥ ӱстине ӱзеери база бир кат тудулган. Эмди оны кӧрӧргӧ дӧ эптӱ. Оҥдой ло Чамал аймактарда прокуратуралардыҥ туралары база тудулган. Арткан аймактарда прокуратураныҥ тураларыныҥ бастыразына шыдарында јазалду иштер ӧткӱрилген».

Чындап та, республиканыҥ прокуратуразыныҥ ишчилери мынаҥ ары телкем ле јарык кыптарда отурып иштеер деп айдар керек. Мында бастыра кыптар эмдиги ӧйдиҥ электрон јазалдарыла, эдим-тудумдарыла толо јеткилделген. Jаҥы турада кӧмзӧ-архивтиҥ бӧлӱги, музей, библиотека спортзал, конференц-зал, иштиҥ ветерандарыныҥ аҥылу кыбы, кӧлӱктер тургузар јылу гараж бар. Каланыҥ прокуратуразы эмди база јаҥы турада иштеп јат. Олорго мында арткандарына чылап ок, јакшынак айалгалар тӧзӧлгӧн.

Эл Курултайдыҥ председатели Владимир Тюлентин прокуратураныҥ ишчилери јасактар белетеер иште депутаттарла кожо ӧмӧ-јӧмӧ туружып турганын темдектеп, ол учун олорго быйан айткан. Ол прокуратураныҥ јаҥы туразы алтай чололорло кееркедилгенин база ајарган. Республикада јарлу јондык ишчи, ветерандардыҥ јербойындагы тергеелик организациязыныҥ совединиҥ председатели Борис Алушкин бойыныҥ уткуулында федерал тӧс јер Алтай Республикага јаан ајару эдип турганы керегинде айткан. Прокуратураныҥ јаҥы туразын туткан «ТехноСерв-АС» организацияныҥ башкараачызы Павел Горбенко строительдер ижинде эмдиги ӧйдиҥ бийик технологияларын тузаланганы керегинде айдып, тураныҥ кеми јаан да болзо, је ол кандый да јерсилкинишке алдырышпас деп темдектеген. Сегис кат ӧргӧӧниҥ јаан ла јарык кӧзнӧктӧри јылуны узакка тудар, кӱнниҥ изӱ чогын дезе шил ажыра ылтам ӧткӱрбес аргалу болуптыр.

Алтай Республиканыҥ башчызы прокуратураныҥ туразын чыҥдый ла јакшы тутканы учун «ТехноСерв-АС» ООО-ныҥ тергелеерле иштеер башкартузыныҥ јааны Павел Горбенконы, компанияныҥ технический сурактарла иштеп турган генеральный директорыныҥ ордынчызы Вадим Тюринди, тудум иштердиҥ ӱлекер-проегиниҥ башкараачызы Юрий Афанасьевти ле участоктыҥ јааны Виталий Акименконы Быйанду самараларла кайралдаган. Ээчиде ле Россияныҥ погранчерӱзиниҥ Алтай Республикадагы башкартузыныҥ кӱӱлик ӧмӧлигиниҥ «Мениҥ ороонымныҥ маанызы» деген тӧрӧлчи кӱӱндӱ јаҥар-кожоҥы јаҥыланат.

Горно-Алтайсктагы Преображенский серкпениҥ настоятели протоирей Ростислав Кирашук прокуратураныҥ јаҥы туразын аластаган кийнинде, Россия Федерацияныҥ генеральный прокурорыныҥ ордынчызы Иван Семчишин, Алтай Республиканыҥ башчызы Александр Бердников, Эл Курултайдыҥ председатели Владимир Тюлентин, Алтай Республиканыҥ прокуроры Николай Мылицын, «Техносерв-АС» ООО-ныҥ чыгартулу кижизи Павел Горбенко кызыл лентаны кӧдӱриҥилӱ айалгада кезип, ачылтада турушкан бастыра улусты тураныҥ ичине экскурсияга кычыргандар. Фойеде олорды калада 4-чи таҥмалу школдыҥ духовой оркестри уткыган. Оркестрдиҥ ойногон марштары улустыҥ кӱӱн-санаазын там кӧдӱрген ле кӱйбӱреткен.

Кӧдӱриҥиниҥ туружаачылары: прокуратураныҥ амыралтадагы ветерандары, јаҥ корулаар органдардыҥ ишчилери, парламенттиҥ депутаттары, элбек јетирӱлер эдер эп-аргалардыҥ журналисттери ол кӱн јаҥы тураныҥ 1-кы кадында иштеп турган архив аайынча бӧлӱкте, каланыҥ прокуратуразында (2-чи кат), республиканыҥ прокурорыныҥ оныҥ баштапкы ордынчызыныҥ ла ордынчыларыныҥ телкем кыптарында (3-чи, 4-чи ле 5-чи каттар), библиотекада, музейде (6-чы кат) болуп, олордыҥ ижиле јилбиркеп танышкандар.

Тураныҥ телкем конференц-залында дезе Алтай Республиканыҥ башчызыныҥ государстволык оркестриниҥ сӱрлӱ концерти ӧткӧн. Оркестрдиҥ художественный башкараачызы, Россияныҥ культуразыныҥ нерелӱ ишчизи, дирижер Владимир Кончевке башкарткан артисттер кӧдӱриҥиниҥ туружаачыларына јилбилӱ ойын-концерт кӧргӱскендер.

П. КАБАР

ТОП

Конституция Российской Федерации

Принята всенародным голосованием 12 декабря 1993 года Конституция Российской Федерации с изменениями, одобренными в ходе общероссийского голосования 1 июля 2020 года

Олег Хорохордин. Алтай Республиканыҥ бажында — бир јыл

       Олег Хорохордин Алтай Республиканы туй ла бир јылдыҥ туркунына башкарып јат. Бу кыска ӧйгӧ тергееде ондор тоолу школдор, балдардыҥ садиктери, фельдшерско-акушерский пункттар, јолдор ло кӱрлер чыныкталып тудулган. Башчы келер ӧйгӧ оноҥ до кӧп иштер темдектеп алган.

«Эҥ баштапкы болуп Гуркин артар…»

«Jаҥы jурукчылар чыгар, оны (кеендик-санатты) европей кемине кӧдӱрер, jе бу jолдо эҥ баштапкы болуп Г. И. Гуркин артар…»—деп, 1907 jылда Григорий Ивановичтиҥ Томск калада ӧткӧн таҥынаҥ баштапкы кӧрӱзи керегинде  Петербургтыҥ критиги М. Далькевич бичиген. Оноҥ бери  чактаҥ ажыра ӧй ӧтти.