Энчи байлыкты корыыры — каруулу иш

31.07.2018

Улаганда ӧткӧн Эл Ойын ӧйинде Алтай Республиканыҥ А. В. Анохинниҥ адыла адалган Эл музейиниҥ 100 јылдыгына учурлай музейдиҥ ижи, керектери аайынча баштапкы талалык фестиваль-кӧрӱниҥ турулталу бӧлӱги ӧткӧн.

«Байлыгысты чеберлеп, корып алалы» деген фестиваль-кӧрӱниҥ амадузы — республиканыҥ эрчимдӱ иштеп турган музейлерин чокымдап ла јилбиркедип кӧдӱрери. Онойдо ок јондыктыҥ ајарузын таланыҥ тӱӱкизиниҥ, культуразыныҥ ла ар-бӱткениниҥ байлыгын корыырына ууламјылаары деп айдарга јараар. Бу кӧдӱриҥиниҥ база бир амадузы республиканыҥ эрјинедий энчи-байлыгын корыыр, шиҥдеер иште башка-башка эп-аргаларды тузаланып турган таҥынаҥ да, каруулу да улусты (юрид. лицолорды) јилбиркедип јӧмӧӧри болгон. Бӱгӱнги кӱнде республикада 100-теҥ ажыра тергеелик, муниципал, ведомственный, школдордыҥ ла таҥынаҥ музейлер иштейт. Кажы ла музей бойында кайкамчылу јуунтыларды чеберлеп јат, билимниҥ ле культураныҥ јаан учурлу кӧдӱриҥилерин ӧткӱрер јанынаҥ баштаҥкайлу иштейт.

Фестиваль-кӧрӱниҥ экинчи турында кӧрӱ-маргаанныҥ мынаҥ озо кӱӱк айдыҥ 22-24 кӱндеринде ӧткӧн баштапкы бӧлӱгиниҥ жюри адаган јеҥӱчилдер маргышты.
Улаганда кӧрӱ-маргаанныҥ туружаачылары јуулгандарды музейдиҥ ижин јарандырары ла энчи байлыкты корыыры, јондыктыҥ ајарузын бу ишке тартары аайынча ӱлекерлериле таныштырды. Тӱӱкиниҥ ле этнографияныҥ «Пазырык» деп музейи эҥ артык деп адалды. Jуулган улусты бу музейдиҥ ишчилери сӱреен солун ууламјыларла иштеп тургандары кайкатты. Олор, темдектезе, кеп-кийимдерди кийистеҥ ӱлгелеери, кӧктӧӧри, алтай јаҥар кожоҥ деген ууламјылар јанынаҥ иштеп јаткан болуптыр. Онойып, кӧрӱ-маргаандардыҥ турулталары аайынча јеҥӱчилдердиҥ ады-јолдоры јарлалды.

«Алтай Республиканыҥ тӱӱкизиниҥ эҥ артык коручылы (физлицо эмезе организация, учреждение») деген ууламјыда:
1-кы јерде — тӱӱкиниҥ ле этнографияныҥ «Пазырык» деп музейи. Улаган аймактыҥ культура, јашӧскӱримниҥ политиказы ла спорт аайынча бӧлӱги. Jааны Ольга Манышева.
2-чи јерде — «Мениҥ кичӱ Тӧрӧлим. Улаган аймактыҥ тӧс библиотеказы, Балыктујулдыҥ јурт библиотеказы. Jааны Наталья Тымыева.

«Алтай Республиканыҥ калыктарыныҥ тӱӱкизин, культуразын, јаҥжыгуларын, ар-бӱткенин солун эп-аргала кӧргӱскени» деп ууламјыда:

1-кы јерде — Шабалин аймактыҥ краевед музейи. Jааны Серафима Яжанкина.
2-чи јерде — «Алтын Кӧлдӧги этнопарк». Таҥынаҥ этно-музей. Таҥынаҥ аргачы Сынару Анатпаева.
2-чи јерде — «Ижен» музей. Акташ јурт. Башкараачызы Сергей Омин.

«Ук-тӧстиҥ, билениҥ јаҥжыгуларын корыырына ууламјылалган ӱлекер»:
1-кы јерде — «Корбологон угы-тӧзим». Чибилӱниҥ орто школы. Баштамы класстардыҥ ӱредӱчизи Ульяна Санина.
2-чи јерде — Тӧрт ӧбӧкӧниҥ —Беляниновтордыҥ-Пановтордыҥ, Пухаревтердиҥ-Махониндердиҥ ук-тӧстӧри. Людмила Липовикова, Горно-Алтайск.
3-чи јерде — «Ижен» мастерской. Акташ јурт. Любовь Омина.

Кӧдӱриҥиниҥ учкары Эрмитажтаҥ келген јурукчы-реставратор Наталия Васильева фестиваль-кӧрӱниҥ туружаачыларына ла кӱӱнзеген ончо улуска «Агаштаҥ белетеген эдимдерди чеберлеери» деген мастер-класс ӧткӱрди.
Оныҥ кийнинде муниципал музейлердиҥ статотчеды ла методикалык ижи, эдимдерди чотко алып чеберлеери јанынаҥ Алтай крайдыҥ краевед музейинеҥ Ольга Пылкова, Юлия Алексеева керектӱ ттрениг-ӱредӱлерле јайым айалгада таныштырды

Солун, јилбилӱ байрамды Эл музей белетеп ӧткӱрди.

К. ПИЯНТИНОВА

ТОП

Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай

УТВЕРЖДАЮ Приказом главного редактора АУ РА «Редакция газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» от _____________ № Триянова С В. Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины ТЮГАЙ Объявлен Конкурс на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай. Организатор: редакция республиканской газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» (далее Редакция). К участию приглашаются обучающиеся 4-11 классов общеобразовательных школ Республики Алтай.

Эл Курултайдыҥ эҥ артык jосокчылар талдаарына jарлаган конкурсына туружары башталды

Парламенттиҥ сыйы учун мӧрӧй республиканыҥ ӱредӱлигине jаан камаанын jетирген школдоҥ озогы, ӱзеери, текши ле профессионал бӱдӱмдерлӱ учреждениелердиҥ ӱредӱчилери ортодо ӧдӧр. Эл Курултайдыҥ спикери Эжер Ялбаковтыҥ jартаганыла, быjыл берилетен сыйдыҥ кеми 100 муҥ салковой ло лаураттардыҥ тоозы экидеҥ тӧрткӧ кӧдӱрилген. Бу конкурс jаҥыс ла сый учун, акча учун jарлалбаган, конкурстыҥ jеҥӱчилдериле туружаачылары jосокту ижиле jашӧскӱримди ӱредеринде

Алтайыстыҥ курчузы бек болзын, Албатызы эзен-амыр јатсын…

Алтай албаты бӱдер чагынаҥ ала ада-ӧбӧкӧлӧриниҥ јаҥдаган јаҥынаҥ бек тудунып, јаҥжыккан чӱм-јаҥдарын кандый да ӧйдӧ (Чагаа-Байрам, Јажыл Бӱрдиҥ, Сары Бӱрдиҥ мӱргӱӱлдери ле о. ӧ.) ӧткӱрет. Алтайыныҥ сынына чыгып, јаламазын буулап, Акка-Кӧккӧ, Агару Јайаанына баштанып, кӱндӱӱ-кӱреезин салып, алкыш-быйанын айдат. Амыр-энчӱ, токуналу јадын-јӱрӱм, бала-баркага ачык јол, мал-ажы ардак, тыш туруп, арбыдап ӧссин деп айдынат-алканат. Алтайыста јажыл јай.