Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Билим телекейинде ады-јолы танылу

29.01.2019

М. В. Чевалковтыҥ адыла адалган эл библиотекада Алтай Республиканыҥ билиминиҥ нерелӱ ишчизи, филология билимдердиҥ кандидады Р. А. Палкинаныҥ 80 јажына учурлалган јайаандык эҥир ӧтти.

Јарлу билимчиниҥ ады-јолы Сибирьдиҥ литературоведениезинде алтай, тува ла хакас литератураларды шиҥжӱлегениле бек колбуда. Раиса Атвасовна 500-теҥ ажыра билим ле 50-неҥ ажыра билимдик учурлу ла јаан јилбӱде бичимелдердиҥ авторы, 2 бичиктеҥ турган «История алтайской литературы» деген ӧмӧлӱ иштиҥ баш редакторы, једимдӱ ле ак-чек ижи учун «За заслуги перед Оте-чеством» деген орденниҥ II степеньдӱ медалиле кайралдаткан.

Тоомјылу ла байлык ченемелдӱ билимчини учурлу јажыла најылары, кожо иштеген улузы бу эҥирде акту кӱӱндеринеҥ уткып, јылу кӱӱнземелдерин айттылар. Эл Курултайдыҥ ӱредӱ, культура, спорт, јашӧскӱримниҥ политиказы, јондык биригӱлер ле СМИ-лер аайынча комитединиҥ јааны В. Н. Уханов Раиса Атвасовнаныҥ билимдеги јеткен једимдерин, алтай калыктыҥ кӧгӱс байлыгыныҥ ӧзӱмдӱ јолына тузалу, јарамыкту ижин бийик баалады. Јайаандык эҥирде јылу сӧстӧрин АР-дыҥ эл кайчызы, бичиичи, фольклорчы Т. Б. Шинжин, ӱредӱчилердиҥ билгирлерин бийиктедер ле такыптаҥ ӱредӱ берер институттыҥ алтай тилдиҥ ле литератураныҥ кафедразыныҥ јааны Ж. И. Амырова, Алтаистиканыҥ С. С. Суразаковтыҥ адыла адалган билим-шиҥжӱлӱ институдыныҥ ишчилери У. Н. Текенова, М. С. Дедина, Т. М. Садалова айттылар. Тамара Михайловна тӱӱкиниҥ, тилдиҥ ле литератураныҥ билим-шиҥжӱлӱ институдын (эмдиги Алтаистиканыҥ институдын) 1997-2002 јылдарда башкарган. Раиса Атвасовна мында тӧртӧн јылдаҥ ажыра иштеген.

Ады-чуузы ыраак-јуук талаларда, билим телекейинде элбеде јарлу билимчиниҥ ӱренчиги, культура ла тӱӱки аайынча тӧс јердиҥ башкараачызы С. Ш. Катынова ӱредӱчизиниҥ, таскадаачызыныҥ билимде аҥылу учуры јанынаҥ айтты.

ГАГУ-ныҥ алтаистика ла тюркология аайынча факультединиҥ кафедразыныҥ јааны М. П. Чочкинаныҥ айтканыла, «бӱгӱнги кӱнде Интернеттиҥ ле плагиаттыҥ ӧйинде тыҥытту, сӧзи чындык, кӧрӱми, кӧкси тереҥ билимчилер сӱрекей ас. Олор сӧстиҥ учурын да, баазын да билер. Шак ондый билимчилердиҥ бирӱзи — Раиса Атвасовна».

Эл библиотеканыҥ ишчизи литературовед Э. П. Чинина Раиса Атвасовнаны библиотеканыҥ чындык најызы, кычыраачызы деп аҥылады. Ол английский классический литератураны јилбиркеп кычырат. Калганчы ӧйдӧ эмдиги ӧйдиҥ азербайджан бичиичи-прозаиги Чингиз Абдуллаевтиҥ јайаандык ижи соныркадат.

Јайаандык эҥирде сӧс айткандар Р. А. Палкинаныҥ ару, ак санаазын, јӱрӱмдик кӧрӱми чокым, ичкери болгонын аҥылап темдектедилер. Ол бир де кӱчсинбес, јорыктаарын, јаҥы јерлерле, јаҥы улусла таныжарын јакшызынар. Оныҥ учун Раиса Атвасовна ӧскӧ ороондорло до јорыктайт, кӧп тоолу билим конференцияларда эрчимдӱ туружат.

Эл библиотеканыҥ краеведение ле национальный библиография бӧлӱгиниҥ ишчилери Раиса Атвасовнаныҥ јӱрӱмдик ле јайаандык јолына учурлалган солун кӧрӱни белетеген. Кӧрӱде билимчиниҥ иштери, газеттерде јарлалган бичимелдери, ӱредер-методикалык пособиелери ле ӧскӧ дӧ иштери јуулган улуска јилбилӱ болды.

Раиса Атвасовна јарлу алтай бичиичи Эркемен Палкинниҥ эш-барааны. Билимчи, чындык эш-нӧкӧр Эркемен Матыновичтиҥ эрјинедий энчи байлыгын кӧстиҥ чогындый чеберлеп, јерлештери бу байлыкла јууктада таныжып, кычырып, кӧксине салзын деп јаан ишти турумкай бӱдӱрет. Р. А. Палкина бойыныҥ угы-тӧзине, тазыл-тамырына сӱреен каруулу, ого карузып, оныла оморкоп јӱрет.

Јайаандык эҥирдиҥ туружаачылары оныҥ ӧзӧргӧ, билерге кӱӱн-табы, амадузы, иштеҥкейи, бекем ӧзӧги јиит ӱйеге јозок болорында алаҥзу јок деген тӱп-шӱӱлте эттилер. Билимчиниҥ јӱрӱми, иштеген ижи билимде јолын јаҥы ла баштап јаткан билимчилерге сӱреен керектӱзин бу туштажу лапту кереледи.

К. ТӦЛӦСОВА

 

ТОП

Конституция Российской Федерации

Принята всенародным голосованием 12 декабря 1993 года Конституция Российской Федерации с изменениями, одобренными в ходе общероссийского голосования 1 июля 2020 года

Олег Хорохордин. Алтай Республиканыҥ бажында — бир јыл

       Олег Хорохордин Алтай Республиканы туй ла бир јылдыҥ туркунына башкарып јат. Бу кыска ӧйгӧ тергееде ондор тоолу школдор, балдардыҥ садиктери, фельдшерско-акушерский пункттар, јолдор ло кӱрлер чыныкталып тудулган. Башчы келер ӧйгӧ оноҥ до кӧп иштер темдектеп алган.

«Эҥ баштапкы болуп Гуркин артар…»

«Jаҥы jурукчылар чыгар, оны (кеендик-санатты) европей кемине кӧдӱрер, jе бу jолдо эҥ баштапкы болуп Г. И. Гуркин артар…»—деп, 1907 jылда Григорий Ивановичтиҥ Томск калада ӧткӧн таҥынаҥ баштапкы кӧрӱзи керегинде  Петербургтыҥ критиги М. Далькевич бичиген. Оноҥ бери  чактаҥ ажыра ӧй ӧтти.