Алтайдын Чолмоны

Јӱрӱмди јеҥилтер айалгалар тӧзӧӧр…

11.06.2019

Алтай Республиканыҥ башчызыныҥ молјуларын удурумга бӱдӱреечи Олег Хорохординниҥ баштаҥкайыла тӧзӧлгӧн ӧзӱминиҥ тӧс јери тергеениҥ јонјӱрӱмдик-экономикалык ӧзӱминиҥ, ол тоодо эл-јоныныҥ алдында турган курч сурактарды шӱӱжер јер болуп јат. Јуукта бу тӧс јерде Су-кадыгы кирелӱ улустыҥ текшироссиялык биригӱзиниҥ Алтай Республикадагы талалык бӧлӱгиниҥ ишчилери су-кадыгыныҥ айалгазынаҥ улам аргалары кирелӱ улустыҥ сурактарын ла олордыҥ аайына чыгатан эп-аргаларды база шӱӱшкендер.

Туштажуда АР-дыҥ башкарузыныҥ председателиниҥ баштапкы ордынчызы Наталья Екеева, АР-дыҥ иш, јонјӱрӱмдик ӧзӱм ле эл-јонды ишле јеткилдеери аайынча министрдиҥ ордынчызы Ольга Турова, Су-кадыгы кирелӱ улустыҥ текшироссиялык биригӱзиниҥ талалык бӧлӱгиниҥ башкараачызы Людмила Рыспаева турушкан.

Алтай Республиканыҥ ӧзӱминиҥ тӧс јеринде кӱӱнзеген кажы ла кижи шӱӱлтезин айдар аргалу болуп јат, бу шӱӱлтелер тергеениҥ ӧзӱминиҥ стратегиязын белетееринде тӧзӧлгӧ болор деп, Наталья Екеева темдектеген.

Ол јондыктыҥ чыгартулу улузын ачык-јарык куучынга, аргалары кирелӱ улустыҥ алдында турган, санааркаткан сурактарды, олордыҥ аайына чыгатан аргаларды ачыгынча айдарга кычырган.

Кенек улустыҥ јӱрӱминде туштап турган уур-кӱчтерди јуунда Людмила Рыспаева куучындаган. Оныҥ айтканыла, кенек болгонын быжулаарга медико-социальный экспертизаны ӧдӧри оору улуска кӱч болуп јат. АР-дыҥ су-кадыкты корыыры аайынча министерствозы ла Медико-социальный экспертизаныҥ Алтай Республика аайынча бюрозы ортодо документтер ӧдӧрин аайлу-башту тӧзӧӧр некелте туруп јат. Анайда ок кенек улус эт-канныҥ чокым оорулары аайынча эмчилерге («узкие» специалисты) кӧрӱнерге бичидер тушта уур-кӱчтерге туштайт. Людмила Рыспаеваныҥ темдектегениле, тӧжӧктӧҥ турбай узак јаткан улустыҥ ойылган тере-эдине операциялар эдер хирургтар бисте јок, тургуза ӧйдӧ мындый операциялар республиканыҥ тыштындагы јерлерде эдилет.

Туштажуда кенек улустыҥ јӱрӱмин јеҥилтер келиштире аргалар тӧзӧӧри керегинде куучын база ӧткӧн. Айылынаҥ чыккан ла ӧйдӧҥ ала керектӱ јерге барарга, јонјӱрӱмдик учурлу объект-јерлерге кирерге кенек улуска кӱч болуп јат: туралар келиштире јазалбаган, кенек улус јорыктаар аҥылу кӧлӱктер, токтодулар јок.

Ӧткӧн эрмек-куучында кенек улусты профессияга ӱредери, јаҥы профессия алары, оноҥ ары ишле јеткилдеери керегинде сурактар база айдылган.

Тӧс јерде айдылган шӱӱлтелер тергеениҥ ӧзӱминиҥ программазына кирер.

Олег Хорохординниҥ мынаҥ озо темдектегениле, тӧс јердиҥ амадузы – тергеениҥ јаҥы, эл-јонго ачык ла јарт политиказын тӧзӧӧри, Алтай Республиканыҥ ӧзӱминиҥ ӧйдиҥ некелтелерине келишкен, чокым, быжу программазын белетеери.

Тӧс јер тергеениҥ ӧзӱминиҥ јаҥы стратегиязын тургузар. Бу иште эрчимдӱ кӱӱн-санаалу, республиканыҥ ичкери ӧзӱмине јӧмӧлтӧзин јетирерге кӱӱнзеген кажы ла кижи туружар аргалу.

Стратегия эмдиги ӧйдӧ иштеген программаларды, ол тоодо национальный ӱлекерлерди, анайда ок Россияныҥ президентиниҥ кӱӱк айдыҥ јарлыктарында темдектеген иштерди чотко алып тургузылар.

С. Кыдыева