Алтайдын Чолмоны

Јуртээлем учурлу јерлерди эл-јонго берер сурак

17.03.2020

АР-дыҥ Эл Курултайыныҥ аграрный политика аайынча комитединиҥ председатели Рустам Байдалаковтыҥ башкарганыла ишмекчи группаныҥ јууны ӧтти. Бу группа «Алтайдагы ченелте ӧткӱрер јурт ээлем» ФГБУ-ныҥ јуртээлем учурлу ла тузаланылбай турган јерлерин берер суракла иштеген.

Комитеттиҥ председатели Рустам Байдалаков јуунды ачып, Шабалин аймакта «Алтайда ченелте ӧткӱрер јурт ээлем» деп федерал учреждениеге 67,3 муҥ гектар јерлер тузаланатан ӧйи тургузылбай берилгенин эзетти. Бу јерлер – Акјолдогы, Улус-Чаргыдагы, Чаргыдагы ла Камлактагы тӧрт јурт јеезениҥ јеринде јадат. «Бу јурт јеезелердиҥ эл-јонына канча јылга улай таҥынаҥ болушту ээлемдерин тӧзӧӧр лӧ туралар тудар јерлер једишпей јат. Онойдо ок ӧрӧги јерлерде агаштар ӧзӧт. Тузаланылбай турган јерлердиҥ текши кеми 11 муҥ га. Эл-јон ээлемле јӧптӧжип, олордо мал-ажын кабырат ла ӧлӧҥ эдет, је олорды ээленип, крестьян-фермер ээлем тӧзӧӧр аргалары јок. Былтыр РФ-тыҥ билим ле бийик ӱредӱлик аайынча министри Михаил Котюков ишмекчи јорыкла Алтай Республикага келерде, тергеениҥ башчызы Олег Хорохордин оноҥ федерал учурлу бу јерлерди муниципалитеттердиҥ мензинижине береринде болуш сураган» – деп, парламентарий айткан.

Алтай Республиканыҥ башкарузы РФ-тыҥ билим ле бийик ӱредӱлик аайынча министерствозына Алтайский ченелте ӧткӱрер ээлеминеҥ тузаланар ӧйи тургузылбаган бу јерлерге тап-эригин айрып, улуска олордо иштеер ле тузаланар арга берери јанынаҥ баштанган. Парламентарийдиҥ шӱӱлтезиле, аймактыҥ эл-јонына бу сурак сӱреен курч болуп јат.

Ӧрӧги ээлемниҥ директоры Юрий Земиров оныла јӧпсинип, «Алтайдагы ченелте ӧткӱрер јурт ээлемниҥ» ӧзӱминиҥ тӱӱкизин куучындаган. Оныҥ шӱӱлтезиле, тузаланылбай турган 11 муҥ гектар јерди бу ээлемнеҥ айрыырга чӱмдӱ керек эмес.

«Шабалин аймак» муниципал тӧзӧлмӧниҥ депутаттар Совединиҥ председатели Лариса Андреева комитеттиҥ јааны Рустам Байдалаковко оныҥ сурагына ајару эдип, кыска ӧйгӧ мындый туштажу ӧткӱргени учун быйанын айткан. «Бис депутаттардыҥ аймак Соведине талдаштарда туружарыста, эл-јонноҥ јакылта-баштанулар алганыс. Олордыҥ тоозында муниципал мензинишке бу јерлерди берери керегинде сурак курч турган. Эл-јонныҥ айтканыла, бу сурак узактаҥ бери турат. Је оныла иштеери 2017 јылда 2018 јылдыҥ чаган айыныҥ 1-кы кӱнине јетире токтодылган. Бис бу сурак јарталар деп иженгенис, јурт јеезелердиҥ эл-јоны крестьян-фермер ээлемдерди тӧзӧӧргӧ башка-башка гранттарда турушсын деп, 2020 јылда бу суракла иштеерин улалтарга турубыс» – деп, ол угускан.

Аймактыҥ депутаттар Совединиҥ депутады Евгений Каньшинниҥ айтканыла, бу ченелте ӧткӱрер ээлемниҥ јерине агаш фондтыҥ јерлери кирет ле агашты корыыры, орныктырары аайынча чыдулар АР-дыҥ ар-бӱткенниҥ байлыктары, экология ла туризм аайынча министерствозына берилер учурлу. Юрий Земировтыҥ каруузыла, ээлемниҥ јеринде агаш фондтыҥ јерлери јок, ээлемниҥ башкарузыла јӧптӧжӱле эл-јон бу јерлерде одын белетеген. Је бу ишти каруулу бӱдӱрбегенинеҥ улам, мал-аштыҥ одорлорында ла чабын јерлерде јыгылган агаштардыҥ арткан-калгандары јадат.

Бу суракты шӱӱжеринде депутаттар Наталья Екеева, Мария Демина, Асет Заргумаров, Артур Кохоев, Владислав Рябченко, Сергей Мазалов, Шабалин аймактыҥ депутаттары Евгений Соколов, јуртээлем учурлу јерлерди берери аайынча комиссияныҥ турчызы Сергей Егузеков, текшироссиялык албаты фронттыҥ АР-дагы исполкомыныҥ сопредседатели Евгений Мешкинов турушкандар.

Комитеттиҥ председатели Рустам Байдалаков ишмекчи группаныҥ јууныныҥ турултазын эдип, бу сурак аргарный политиканыҥ комитединде кӧрӱлгенин темдектеген. РФ-тыҥ Государственный Думазына ла РФ-тыҥ Федерация Соведине «Алтайдагы ченелте ӧткӱрер јурт ээлем» ФГБУ-ныҥ 11 муҥ гектар јерин муниципал мензинишке береринде Россияныҥ билимдер академиязына јӧмӧлтӧ этсин деген баштану эдери јӧптӧлгӧн. Онойдо ок комитеттиҥ јуунында Алтайдагы ченелте ӧткӱрер јурт ээлемниҥ јеринде агаш фондтыҥ мынаҥ арыгы салымы керегинде сурак кӧрӱлери айдылган.