Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Балдарды эне тилине бурыыр амадула…

18.01.2021

Јарлу алтай поэт, драматург, кӧчӱреечи, Алтай Республиканыҥ эл бичиичизи, Россияныҥ Бичиичилер отогыныҥ турчызы Шатра Шатиновтыҥ «Телекейлик классика алтай тилле» деп адалган бичигин республикан чӱмдӱ бичик кепке базар «Алтын-Туу» байзыҥ-јурт кепке базып чыгарды.

Шатра Шатинов телекейдиҥ классиктериниҥ, драматургтарыныҥ чӱмдемелдерин-пьесаларын алтай тилге мӧрлӱ кӧчӱрген ле олор эл театрдыҥ сценазында једимдӱ тургузылган ла тургузылат.

Ойын-кӧргӱзӱниҥ једими режиссердоҥ ло кӧчӱреечидеҥ кӧнӱ камаанду. Нениҥ учун дезе алтайлап тургускан ойын-кӧргӱзӱ, бого ӱзеери ол ус кӧчӱреечиниҥ ижи болзо, алтай улуска јуук болорында алаҥзу јок. Шатра Шатинов чӱмдӱ сӧстиҥ узы, сӧстиҥ ийдезин, ӧзӧгин сезер аҥылу кӧрӱмдӱ, сезимдӱ болгонын оныҥ чӱмдемелдери, кӧчӱрмелери недеҥ де артык керелейт.

Бичикке Шатра Шатиновтыҥ кӧчӱрген Уильям Шекспирдиҥ «Гамлет», «Ромео ло Джульетта», Эдуардо де Филиппоныҥ «Цилиндр» деген трагедиялары кирди.

Шатра Пепишевич јирмезинчи чактыҥ тогузонынчы јылдарында Москва јаар М. С. Щепкинниҥ адыла адалган театральный училищеде ӱренип турган алтай труппаныҥ балдарына ӱредӱчи болуп иштеерге барып јӱрген болгон. Эл театрга керектӱ јаҥы балдарды алтай тилине ӱредери јанынаҥ бичиичини сураарда, ол јӧпсинген ле бу ишти ак-чек бӱдӱрген. Бичикте филоло-гия билимдердиҥ докторы, литературовед Нина Киндикованыҥ «Шатра Шатиновтыҥ салымы ла кӧчӱрмелери» деп адалган бичимели јарлалды.

Ол ӧйдӧ бичиичи бу ӧрӧ адалган бичимелдиҥ авторына алтай тилди ӱредер бичиктерди аткарып ийзин деген суракла баштанган болуптыр. Ол самарада: «Мастерствоныҥ урогында ӱнле јарт кычырарын ӧткӱрип, тыҥдап, тӱзедип турум. Балдар јакшы, билерге, ӱренерге јат. Тӧс јакылта — эне-тилге бурыырга, албатыныҥ куучын-тилине кӧндӱктирери» деп айдылганы бичиичиниҥ јайаандык ижиниҥ, энчи-байлыгыныҥ тӧс амадузы, кычырузы деп айдар керек.

Оныҥ кӧчӱрме ижиниҥ јаркындузын, тыҥыттузын кажы ла ижи сӱрекей бийик кеминде кӧргӱзет. Темдектезе, Ш. Шатинов Н. Гогольдыҥ «Ревизор» деген комедиязын алтай тилге 1994 јылда кӧчӱрген. 2014 јылда, јирме тӧрт јылдыҥ бажында, оны Эл театрда режиссер Эмма Иришева једимдӱ тургускан эди.

Шатра Шатинов бойыныҥ чӱмдемелдеринде, кӧчӱрмелеринде јиит ӱйеге тӧрӧл тилиниҥ байлыгын, кӱӱзин, ӧзӧгин, ийдезин ырыс-кежик эдип артыргысканы оморкодулу. Бичикке кире сӧсти Эл театрдыҥ директоры Светлана Пешперова, баш режиссеры Эмма Иришева бичиген.

Бу бичик ӱредӱчилерге, ӱренеечилерге, режиссерлорго, актерлорго, сӧслӧ иштеп тургандарга, кычыраачыларга сӱрекей тузалу, керектӱ бичик деп айдарга јараар.

К. ПИЯНТИНОВА

 

ТОП

Јаркынду јол кӱӱнзеген јуун

Кӱчӱрген айдыҥ 17-чи кӱнинде Эл Курултайдыҥ јетинчи тудузыныҥ ээчий XXII сессиязы ӧткӧн. Спикер Артур Кохоев башкарган јуунда 41 депутаттаҥ 38 депутат турушкан. Сессияныҥ ижинде Алтай Республиканыҥ башчызы Олег Хорохордин, онойдо ок эл-тергеелик јаҥныҥ бӱдӱреечи органдарыныҥ, республикада федерал бӱдӱреечи орган-дардыҥ башкартуларыныҥ башкараачылары, муниципал тӧзӧлмӧлӧрдиҥ јаандары ла депутаттар советтериниҥ председательдери, элбек јетирӱлер эдер эп-аргалардыҥ чыгартулу улузы турушкан.

Тергеебисте јолдор јазалат

Кӱчӱрген айдыҥ 16-чы кӱнинде «Чуйдыҥ јолы – Алтын-Кӧлгӧ јетире» федерал трассаныҥ автомобильный јолыныҥ баштапкы эки бӧлӱгиниҥ кӧдӱриҥилӱ ачылтазы ӧтти. Бу учурлу керекте Алтай Республиканыҥ башчызы Олег Хорохордин, Эл Курултайдыҥ председатели Артур Кохоев туруштылар. «Бу јолдыҥ бистиҥ бӱгӱн ачып јаткан текши узуны 14 километр эки бӧлӱги Кызыл-Ӧзӧк, Куташ ла Карасук јурттар ӧткӱре ӧдӧт. Мынаҥ озо бу

Конструктивный диалог с представителями Общественной палаты

Глава Республики Алтай Олег Хорохордин во вторник, 16 ноября, провел рабочую встречу с членами Общественной палаты Республики Алтай. Руководитель региона подчеркнул, что конструктивный диалог с представителями Общественной палаты позволяет детально обсудить и решить много социально значимых вопросов. «Сегодня многое зависит от тесного взаимодействия исполнительных и законодательных органов государственной власти, органов местного самоуправления с представителями общественности.