Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Ирбисти чеберлеп аларга

01.02.2021

Орус географический обществоныҥ гранты аайынча гран-кыйуныҥ јерлеринде ирбисти чеберлеп аларыла колбой, Россияныҥ ла Монголияныҥ ӧмӧ-јӧмӧ иштери ӧдӧт.

Сайлугемдеги (Алтай Республика) ле «Силхэм» национальный парктардыҥ билимчилери российско-монгол гран-кыйуда ирбистиҥ тоозын чеберлеп алары аайынча видеоконференция ӧткӱрген. Аҥылу корулалып турган ар-бӱткендик јерлер Сайлугемниҥ сындарыныҥ эки јанында бар, андый айалга бу јерлерде ирбистиҥ тоозын шиҥдеер ле орныктырар деген текши амаду тургузат.

Бу ууламјыда эки ороон ортодо ӧмӧ-јӧмӧ иш «Россияда ирбис јӱрӱп турган Алтай Республикада очокты шиҥдеери ле чеберлеери» деген грант аайынча ӧдӧт. Ол 2020 јылдаҥ ала Орус  географический обществоныҥ јӧмӧлтӧзиле ӧткӱрилип јат.

«Сайлугемниҥ сындарыныҥ российский јанында 7 ирбис бар деп чотолот, монгол јаны шиҥделбеген. Ӧмӧ-јӧмӧ ӧткӱрип јаткан ӱлекер гран-кыйуныҥ јерлеринде бу тындуныҥ чокум тоозын билип алар, текши тоозын чеберлеери аайынча иштерди темдектеп салар арга берер. Эксперттердиҥ јетирӱлери аайынча болзо, Монголияда ас ла дезе 1,5 муҥ ирбис бар, Россияда кӧп лӧ дезе 70-90» — деп, Сайлугемдеги нацпарктыҥ директоры Денис Маликов айдат.

Аҥылу корулалып турган ар-бӱткендик јерлер автоматический регистраторлор тургузатан экспедициялар ӧткӱрер арга алар. Фототузактардаҥ алынган јетирӱлер гран-кыйуныҥ эки јанында шиҥжӱ ле корыыр иштерди аайлу-башту ӧткӱрер арга берер.

«Ӧмӧ-јӧмӧ ишти качан ӧткӱретени видеоконференция ӧйинде чокумдалган. Бу иштер тулаан айдыҥ бажында башталар. Бис 30 регистратор тургузарыс, монгол коллегаларыс кайда да 35-40 андый јазал тургузар. Камераларда не согулганын шиҥдеер иш кӱӱк айдыҥ учында-кичӱ изӱ айдыҥ бажында башталар. Эки «гражданстволу» ирбистерди ле гран-кыйуныҥ бир ле јанында јӱрӱп турган ирбистерди илелеерге бу кире ӧй једер» — деп, Сайлугемдеги нацпарктыҥ баш билим ишчизи Денис Гуляев јетирет.

Видеоконференция ӧйинде «Силхэм-Сайлугем» деп трансграничный резерват тӧзӧгӧни кандый туза экелери, албатылар ортодогы ООПТ-ныҥ узак ӧйгӧ темдектелген менеджмент-планы база шӱӱжилген.

 

Сайлугемдеги нацпарктыҥ пресс-службазы

 

ТОП

Конституция Российской Федерации

Принята всенародным голосованием 12 декабря 1993 года Конституция Российской Федерации с изменениями, одобренными в ходе общероссийского голосования 1 июля 2020 года

Олег Хорохордин. Алтай Республиканыҥ бажында — бир јыл

       Олег Хорохордин Алтай Республиканы туй ла бир јылдыҥ туркунына башкарып јат. Бу кыска ӧйгӧ тергееде ондор тоолу школдор, балдардыҥ садиктери, фельдшерско-акушерский пункттар, јолдор ло кӱрлер чыныкталып тудулган. Башчы келер ӧйгӧ оноҥ до кӧп иштер темдектеп алган.

«Эҥ баштапкы болуп Гуркин артар…»

«Jаҥы jурукчылар чыгар, оны (кеендик-санатты) европей кемине кӧдӱрер, jе бу jолдо эҥ баштапкы болуп Г. И. Гуркин артар…»—деп, 1907 jылда Григорий Ивановичтиҥ Томск калада ӧткӧн таҥынаҥ баштапкы кӧрӱзи керегинде  Петербургтыҥ критиги М. Далькевич бичиген. Оноҥ бери  чактаҥ ажыра ӧй ӧтти.