Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

— Ойын-јыргалда кем јараш? — Алтай кебин кийген келин јараш!

21.05.2021

Кеен Алтайыстыҥ кажы ла јуртында ус колду кӧкчи эпшилери бар. Озодо карган энелерис кийер кийимин, ӧдӱк-бӧрӱгин бойлоры ла шидеп, бала-барказын, билезин јеткилдеген. Бӱгӱнги де кӱнде олордыҥ эп-сӱмелери, алтай кеп-кийимистиҥ чӱм-јаҥдары јылыйбай, улалып јат.

Кем де бис оны јаҥыс ла той-јыргалдар тужында кийип турганыс деп айдар. Текшилей кӧрзӧ, ол јастыра шӱӱлте. Албаты бойыныҥ кеп-кийимин јаантайын кийип јӱрген. Ого ӱзеери калганчы ӧйлӧрдӧ эл-јон албатылык кийимин тыҥ баалап баштаганы иле кӧрӱнет. Темдектезе, той-јыргалдарда биригип јаткан јииттер кӧп учуралда европей культурадаҥ келген кийимдер кийип турган. Је бӱгӱнги кӱнде јииттер алтай тойго ло эҥирги јыргалга деп кийимин башкалабай, јӱк ле алтай кебин кийип турган учуралдар кӧптӧйт. Алтай чегедекти, бӧрӱкти, капталды, ӧдӱкти улус толо јаштарына, јаан байрамдарга учурлу ла баалу сый эдип, јуук улузына сыйлап јадылар. Чага байрамыс тужында кышкыда тӱлкӱ бычкак бӧрӱктерлӱ эл-јон кӧптӧп турганын база темдектеер керек.

Јуукта алтайлардыҥ калада болгон той-јыргалыныҥ фотојуругына ајару эттибис. Ондо бир јиит келин алтай кулјаларла кееркеткен, чегедектиҥ канаттарына тӱҥейлеп кӧктӧгӧн эмдиги ӧйдиҥ, орустап айтса, стилизованный платьезин кийип алган турды. Оны кӧрӧргӧ кандый јараш, эптӱ ле оморкодулу!

Калыгыстыҥ јаан байрамы Эл Ойыныска јетире узак ӧй артпады. Ол јаан изӱ айдыҥ ортозында ӧдӧр. Ого кажы ла биле алтай кебин кӧктӧдип, кийип алган барза, кандый макалу ла эптӱ болор эди! Кӧктӧнип турган талдама устарыс кажы ла јуртта бар. Олорго эмдигештеҥ баштанар керек.
Слер бу шӱӱлтеле јӧп пӧ?

ТОП

Конституция Российской Федерации

Принята всенародным голосованием 12 декабря 1993 года Конституция Российской Федерации с изменениями, одобренными в ходе общероссийского голосования 1 июля 2020 года

Олег Хорохордин. Алтай Республиканыҥ бажында — бир јыл

       Олег Хорохордин Алтай Республиканы туй ла бир јылдыҥ туркунына башкарып јат. Бу кыска ӧйгӧ тергееде ондор тоолу школдор, балдардыҥ садиктери, фельдшерско-акушерский пункттар, јолдор ло кӱрлер чыныкталып тудулган. Башчы келер ӧйгӧ оноҥ до кӧп иштер темдектеп алган.

«Эҥ баштапкы болуп Гуркин артар…»

«Jаҥы jурукчылар чыгар, оны (кеендик-санатты) европей кемине кӧдӱрер, jе бу jолдо эҥ баштапкы болуп Г. И. Гуркин артар…»—деп, 1907 jылда Григорий Ивановичтиҥ Томск калада ӧткӧн таҥынаҥ баштапкы кӧрӱзи керегинде  Петербургтыҥ критиги М. Далькевич бичиген. Оноҥ бери  чактаҥ ажыра ӧй ӧтти.