Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Јеҥӱниҥ кӱниниҥ кайралдары — тоомјылу улуска

27.05.2021

Ада-Тӧрӧл учун Улу јууда совет албаты Јеҥӱ алганыныҥ 76-чы јылдыгын темдектеери бистиҥ республикада элбеде ӧткӧн лӧ бу кӱнде албаты совет солдаттардыҥ јажына ундылбас ат-нерезин эске алынган. Шабалин аймактыҥ Каспа јуртында Јеҥӱниҥ кӱнине учурлай кажы ла јыл кросс-јӱгӱришле маргаандар ӧткӱрилет ле бойына 200-ке јуук спортчы јууйт.

Јеҥӱниҥ кӱнине учурлалган быјылгы јылдагы кросс-јӱгӱришле маргаандарга ӱзеери, једимдӱ иштӱ, тоомјылу улуска кайралдар табыштырылган. Онойдо ок јуучыл-ветерандарга ајару база болгон. Ада-Тӧрӧл учун Улу јууда совет албаты јеҥӱ алганына учурлалган кросс Каспада ӧткӱрилип башталганынаҥ бери 11 јыл ӧдӱп калды. Бу кире ӧйгӧ ол маргаандар бир тутагы јогынаҥ кажы ла јыл једимдӱ ӧткӱрилип, јаҥжыккан маргаандар деп адалып калган. Јӱк ле былтыр, пандемияныҥ ӧйинде, маргаандар ӧткӱрилбеген болгон. Учурлу маргаандардыҥ тӧзӧӧчилериниҥ бирӱзи — бистиҥ республикада Олимпий комитеттиҥ башкараачызы Александр Егорович Телесов.

Быјылгы кроссто Шабалин аймактыҥ тогус јуртынаҥ он команда турушкан. Кроссто 200 кижи турушкан. Јӱгӱрер дистанцияларда — 143 кижи. Текши тооло јеҥӱлӱ 143 медаль ойнолгон. Јеҥил атлетикала јеҥӱчилдер јараш маргаан сыйлап, улустыҥ кӱӱн-санаазын кӧдӱрген. Јеҥӱчилдер тоозында:  7-8 јаштулар ортодо 400 метрге јӱгӱриште Альмира Матвеева ла Алексей Майманов (Апшыйактунаҥ) јеҥген. 9-11 јашту балдар ортодо 800 метрге јӱгӱриште јеҥӱчилдер —  Шаҥкы Малчинова (Шабалиннеҥ) ле Илья Хромцов (Чаргынаҥ); 12-14 јаштулар ортодо 1500 метрге — Мария Коробейникова (Камлактаҥ) ла Аргымай Султанов (Шыргайтынаҥ); 15-17 јаштулар ортодо 2000-2400 метр дистанцияда — Анастасия Бокова  (Камлактаҥ), Алексей Писарев (Камлактаҥ); 18-27 јаштулар ортодо 2000 метрге — Дарья Кагадьева (Барагаштаҥ), Данил Ойношев (Барагаштаҥ); 28-39 јаштулар ортодо 1000 метрге — Анна Боятова (Каспадаҥ), Сергей Подосенов (Улус-Чаргынаҥ); 40-49 јаштулар ортодо 800 метрге — Елена Соенова (Каспадаҥ), Федор Календов (Улус-Чаргынаҥ);  50-55 јаштулар ортодо 600 метрге — Ирина Козлова (Улус-Чаргынаҥ), Александр Какпаков (Барагаштаҥ); 60 ла оноҥ јаан јаштулар ортодо 1000 метрге — Людмила  Боятова (Каспадаҥ), Вячеслав Майманов (Каспадаҥ). Текши командалар аайынча баштапкы јерди Барагаштыҥ спортчылары ала койгон, экинчи јер — Улус-Чаргы јуртта, ӱчинчи јер — Чаргыныҥ јуунты командазында.

Быјылгы кроссты Каспа јурттыҥ јурт јеезезиниҥ, јурттыҥ школыныҥ, балдардыҥ садыныҥ, клубтыҥ, ФАП-тыҥ ӧмӧликтери тӧзӧп ӧткӱрдилер. Сыйларды ла медальдарды белетеерине Шабалин аймактыҥ администрациязыныҥ ишчилери болушкан. Маргаандарда јеткер болбозын аймактыҥ ичбойындагы керектер аайынча бӧлӱги ле јербойыныҥ ФАП-ыныҥ ишчилери јеткилдеген. Онойдо ок болуш-јӧмӧлтӧни аргачылар Александр Иркитов ло Эркин Иркитов јетирген.

Бу кӱн кӧдӱриҥиниҥ ӧйинде јуучыл-ветерандарга  ла јурттыҥ тоомјылу улузына кайралдар кӧдӱриҥилӱ айалгада табыштырылган. «Боевое братство» деген јуучыл-патриотикалык тергеелик биригӱниҥ башкараачызы Александр Вилисов Афган јеринде јуулашкан јуучыл-ветеран Вячеслав Амырович  Маймановко (М. М. Громовтыҥ медалиле кайралдаткан), Чечен јеринде јуучыл служба ӧткӧн Эжер Николаевич Иркитовко («За доблестную рать» медальла кайралдаткан), Артур Николаевич Телесовко («Орден Славы» орденниҥ кавалери) кӱндӱлӱ темдектер табыштырган.

Алтай Республиканыҥ ветерандарыныҥ совединиҥ адынаҥ бу биригӱниҥ башкараачызы Б. К. Алушкин јурттыҥ тоомјылу кижизи, јондык иштердиҥ туружаачызы ла граждан кӱӱн-табы бийик болгон Сергей Егорович Телесовко ветеранныҥ кӱндӱлӱ темдегин табыштырган. Онойдо ок бу кӱн Каспа јурттыҥ, Шабалин аймактыҥ тоомјылу кайралы болгон «Каспа-кайрал» деген медали тоомјылу улуска табыштырылды.  Быјылгы јылда бу медальла Зоя  Кергилова кайралдаткан. Ол бӱгӱн 70 јаштаҥ ажа берген, кӧп јылдардыҥ туркунына тӧрӧл јуртында ак-чек иштеген, ӧткӧн ӧйинде депутаттыҥ да ижин бӱдӱрген болгон.

Евдокия Егоровна Иркитова бу медальла база кайралдатты. Ол быјылгы јаста 70 јажын темдектеген. Јажына ла Каспада јаткан, јети бала азыраган тоомјылу эне. Кайралла кайралдаткан база бир кижи — Иван Тарынчакович Майманов. Бойыныҥ ӧйинде ол јуртты да башкарган. Ада-Тӧрӧл учун Улу јууда турушкан ветеран-јерлештердиҥ эземине учурлап, аллея-агаштар отургызарында јаан болужын јетирген ле эмди де јаан учурлу керектерде бир де туура калбай јат.

Роман Николаевич Соенгошев 55 јашту. Узак јылдарга Каспаныҥ клубында иштеген, эмди таҥынаҥ ээлеминде иштеп јат. Эркин Борисович Иркитов узак ӧйлӧргӧ Россияныҥ МЧС-ында иштеген. Кӱрешчи, јакшы ижи учун МЧС-тыҥ федерал бӧлӱгиниҥ кӱндӱлӱ кайралын алган болгон.

Бу медаль тоомјылу, ак-чек, кӱӱн-табы бийик, тӧрӧл јерин сӱӱген ле оныҥ ӧзӱмине камаанын јетирген улуска берилип јат. Оныҥ учун јажы јаан да, јиит те улус ортодо келер де ӧйдӧ мындый улустыҥ тоозы кыйалтазы јогынаҥ кӧптӧӧр деп бӱдӱп јадыс.

Адакыда, јурттыҥ улузы канча албаты јуулган бу јаан учурлу туштажуда, маргаанда иштеген, јеткер болдыртпазын јеткилдеген ле улусты азыраган бастыра каруулу ишчилерге быйан айдат. Ол тоодо ФАП-тыҥ јааны Эльза Александровна Самыковага,  школдыҥ директоры Вероника Дмитриевна Иркитовага, Лариса Владимировна Иркитовага баштаткан казанчыларга.

А. МАЙМАНОВА

 

ТОП

Конституция Российской Федерации

Принята всенародным голосованием 12 декабря 1993 года Конституция Российской Федерации с изменениями, одобренными в ходе общероссийского голосования 1 июля 2020 года

Олег Хорохордин. Алтай Республиканыҥ бажында — бир јыл

       Олег Хорохордин Алтай Республиканы туй ла бир јылдыҥ туркунына башкарып јат. Бу кыска ӧйгӧ тергееде ондор тоолу школдор, балдардыҥ садиктери, фельдшерско-акушерский пункттар, јолдор ло кӱрлер чыныкталып тудулган. Башчы келер ӧйгӧ оноҥ до кӧп иштер темдектеп алган.

«Эҥ баштапкы болуп Гуркин артар…»

«Jаҥы jурукчылар чыгар, оны (кеендик-санатты) европей кемине кӧдӱрер, jе бу jолдо эҥ баштапкы болуп Г. И. Гуркин артар…»—деп, 1907 jылда Григорий Ивановичтиҥ Томск калада ӧткӧн таҥынаҥ баштапкы кӧрӱзи керегинде  Петербургтыҥ критиги М. Далькевич бичиген. Оноҥ бери  чактаҥ ажыра ӧй ӧтти.