Тӱӱкибис — документтерде ле чырайларда

18.06.2021

Алтай калык бойыныҥ кӱӱниле Россияга киргениниҥ 265 јылдыгына ла Алтай Республика тӧзӧлгӧниниҥ 30 јылдыгына учурлалган кӧрӱ кичӱ изӱ айдыҥ 11-чи кӱнинде Эл Курултайда ачылган.

«Документтерде ле фотолордо бистиҥ тӱӱкибистиҥ јаан учурлу ӧйлӧри кӧргӱзилген. 265 јыл мынаҥ кайра Россияныҥ эл тергеезине кирип, алтай албаты калык болуп бойын корып алган. Шак Россияныҥ калыктарыныҥ билезинде јуртап, бис Туулык Думадаҥ ала Алтай Республикага јетире јолды ӧдӱп, государственностьту болгоныс.

Кӧрӱдеги фотолордо таныш чырайларды, кожо иштеген нӧкӧрлӧристи, најыларысты кӧрӧдис. Бу улус Алтай Республиканыҥ политикалык тӱӱкизине ле Россияныҥ тӱӱкизине кирген. Олордыҥ кӧбизи бӱгӱн ортобыста јок болгоны ачу…

Талдап алган јол чын болгонын ӧй керелеген. Горно-Алтайский областьтыҥ албаты депутаттарыныҥ тӱӱкилик 21-чи тудуузыныҥ республиканы тӧзӧӧри керегинде Декларацияны јӧптӧгӧн депутаттарына ол ӧйдӧ кандый кӱч болгонын бис оҥдоп јадыс. Республика бар, ол ӧзӱп келген ле мынаҥ да ары болор!» – деп, АР-дыҥ парламентиниҥ председателиниҥ ордынчызы Евгений Чепкин кӧрӱниҥ ачылтазында айткан.

Алтай Республиканыҥ Кӱни јаан изӱ айдыҥ 3-чи кӱнинде, Горно-Алтайский автоном областьты Горно-Алтайский Советский Социалистический Республика эдип кубулта тӧзӧӧри керегинде РСФСР-дыҥ јасагы јӧптӧлгӧн кӱнде, темдектелип јат деп, автоном областьтыҥ депутаттар Совединиҥ 21-чи тудуузыныҥ, Алтай Республиканыҥ парламентиниҥ баштапкы тудуузыныҥ депутады болгон Владимир Торбоков айткан. «1991 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 25-чи кӱнинде ӧткӧн сессияда В. И Чаптынов кажы ла депутаттыҥ ады-јолын адап, республиканы тӧзӧӧри учун ол «јӧп» пӧ, «удура» ба болгонын трибунадаҥ сураган ла депутаттар кӱӱнин ачык-јарык угускан. Декларацияны јӧптӧгӧн бу улусты ундыбас керек» —деп, ол угускан.

«Республиканы тӧзӧӧр сурак аайынча камыс тӧзӧлгӧн болгон. Оны М. З. Гнездилов башкарган (ол ӧйдӧ депутаттардыҥ Горно-Алтайск каладагы Совединиҥ јааны — ред.) — деп, областьтыҥ Чой аймактаҥ депутады болгон Иван Левашов эске алган. — Республиканы тӧзӧӧри учун депутаттарла ишти Оҥдойдыҥ «камааны јок» деп адаган он депутады ӧткӱрген эди. Олор ортодо ӧскӧ дӧ аймактардыҥ улузы болгон болор, је бис ортобыста олорды «Оҥдойдыҥ» ла деп адап туратаныс. Мени «депутаттар сени тооп јат, Чойдоҥ, Турачактаҥ, Маймадаҥ тудулган депутаттарла куучындаш, республика учун ӱнин берзин» деп сураган. Олор ончо улусла куучындажып туратан, ады-јолдорын мен ундуп турум. Тартыжу сӱрекей тыҥ болгон…».

Кӧрӱниҥ ачылтазында республика тӧзӧлип турар ӧйлӧрди Любовь Кудачина (Иркитова), Зоя Николаева, Владимир Шадрин эске алып куучындаган. Тӱӱкилик ол керектердиҥ кереечилери болгон, ондо турушкан улустыҥ эрмек-сӧзи, кӧрӱдеги документтердий ок, баалу ла кереес угулган.

Кӧмӱрчи Петешева

ТОП

Положение о фотоконкурсе «Бир фотојуруктыҥ тӱӱкизи»

УТВЕРЖДАЮ Приказом главного редактора АУ РА «Редакция газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» от 02.02.2026 № 3 Триянова С В. _________________ Положение о фотоконкурсе «Бир фотојуруктыҥ тӱӱкизи» («История одной фотографии»), посвященном 35-летию Республики Алтай, 270-летию вхождения алтайского народа в состав Российской империи Общие положения 1.1. Настоящее положение о проведении фотоконкурса «Бир фотојуруктыҥ тӱӱкизи» («История одной фотографии») (далее —

Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай

УТВЕРЖДАЮ Приказом главного редактора АУ РА «Редакция газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» от _____________ № Триянова С В. Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины ТЮГАЙ Объявлен Конкурс на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай. Организатор: редакция республиканской газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» (далее Редакция). К участию приглашаются обучающиеся 4-11 классов общеобразовательных школ Республики Алтай.

Эл Курултайдыҥ эҥ артык jосокчылар талдаарына jарлаган конкурсына туружары башталды

Парламенттиҥ сыйы учун мӧрӧй республиканыҥ ӱредӱлигине jаан камаанын jетирген школдоҥ озогы, ӱзеери, текши ле профессионал бӱдӱмдерлӱ учреждениелердиҥ ӱредӱчилери ортодо ӧдӧр. Эл Курултайдыҥ спикери Эжер Ялбаковтыҥ jартаганыла, быjыл берилетен сыйдыҥ кеми 100 муҥ салковой ло лаураттардыҥ тоозы экидеҥ тӧрткӧ кӧдӱрилген. Бу конкурс jаҥыс ла сый учун, акча учун jарлалбаган, конкурстыҥ jеҥӱчилдериле туружаачылары jосокту ижиле jашӧскӱримди ӱредеринде