Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Тӧрт сурак кӧрӱлген

22.10.2021

Ӱлӱрген айдыҥ 20-чи кӱнинде Алтай Республиканыҥ Государственный Јууны – Эл Курултайдыҥ јетинчи созывыныҥ ээчий эмес јирме биринчи сессиязы ӧткӧн.

Парламенттиҥ спикери Артур Кохоев башкарып ӧткӱрген сессияныҥ ижинде 41 депутаттаҥ 38 депутат турушкан. Сессияныҥ ижинде анайда ок АР-дыҥ башчызы, АР-дыҥ башкарузыныҥ председатели Олег Хорохордин, республикан башкаруныҥ турчылары, республикан комитеттердиҥ ле ведомстволордыҥ, федерал бӱдӱреечи јаҥныҥ Алтай Республикада башкартуларыныҥ јаандары, элбек јетирӱлер эдер эп-аргалардыҥ чыгартулу улузы турушкан.
Сессияда тӧрт сурак кӧрӱлген. Баштапкы сурак «Алтай Республиканыҥ 2021 јылга ла темдектелген 2022 ле 2023 јылдарга республикан бюджеди керегинде» республикан јасакка кубулталар кийдирери керегинде» јасактыҥ ӱлекери шӱӱжилген. Оны шӱӱжӱге АР-дыҥ башкарузыныҥ председателиниҥ ордынчызы, АР-дыҥ акча-манат аайынча министри Ольга Завьялова чыгарган. Министрдиҥ темдектегениле, 2021 јылга кирелтелердиҥ текши кеми 1,953 млрд. салковой эттире тӱзедилген. Мынызы бюджетке келетен калан ла калан эмес кирелтелердиҥ кеми 331,5 млн. салковой, кайра јандырылбайтан бюджетный ассигнованиелердиҥ кеми, ол тоодо федерал бюджеттеҥ, 1,621 млрд. салковой болор деп чокумдалганыла колбулу. Мынайып, республикан бюджеттиҥ кирелтелӱ бӧлӱги 28 558 млн. салковой, чыгымду бӧлӱги 29 250 млн. салковой болор.
Федерал бюджеттеҥ келетен ӱзеери ассигнование-акчалар су-кадыкты корыыр бӧлӱкке коронавирусты илелеери, эмдеери ле оныла тартыжары аайынча керек-јарактарга, медишчилерге аҥылу айалгаларда иштеп турганы учун тӧлӧӧрине, јонјӱрӱмдик корулаш бӧлӱгинде — баштапкы балазы чыккан учун ла ЖКХ-ныҥ јеткилдештерин тӧлӧӧри аайынча тӧлӧмирлерге, ӱредӱлик ле культура бӧлӱктеринде — класстыҥ башкараачызы учун тӧлӧмирлерге, бичиктердиҥ фондторын јаҥы бичиктерле толтырарына ла модельный библиотекалар тӧзӧӧрине ууламјылалар. Оноҥ башка аркаларды ӧрттӧрдӧҥ корыыры аайынча керек-јарактарга, улусты аварийный јадар јерлердеҥ кӧчӱрерине, автомобильный јолдордыҥ ремонтына база акча-манат ууламјылалар.
Јасактыҥ ӱлекери аайынча ӱзеери федерал ла республикан акча-манат бӧлӱктер сайын эҥ ӧҥзӱре сурактардыҥ, анайда ок јербойыныҥ учурлу сурактарыныҥ аайына чыгарына ууламјылалар. Ол тоодо су-кадыкты корыырыныҥ, ӱредӱликтиҥ, культураныҥ, физический культура ла спорттыҥ учреждениелериниҥ материально-технический тӧзӧлгӧзин тыҥыдарына, ЖКХ бӧлӱгинде јадын-јӱрӱмди јеткилдеер системаларды одыру ӧйине белетеерине ле оноҥ до ӧскӧ социальный ууламјыларга.
Муниципал тӧзӧлмӧлӧрди јӧмӧӧрине 911 миллионноҥ кӧп акча чыгарары темдектелет.
Бюджеттиҥ ӱлекери аайынча ишјал аайынча молјуларга чыгымдар 139 миллион салковойго кӧптӧп јат, коронавирус југуш оорула тартыжарына 88 миллион салковой ууламјылалар. Государственный ар-јӧӧжӧниҥ объекттерин нормативный айалгаларда эттире чеберлеп тударына 49 миллион салковой чыгарары темдектелген.
Акча-манаттыҥ министриниҥ темдектегениле, республиканыҥ школдорыныҥ капитальный ремонтына 36 миллион салковой чыгарылар. Аймактарда јадын-јӱрӱмниҥ системаларын јеткилдеерине муниципал тӧзӧлмӧлӧргӧ 62 миллион салковой ууламјылалар. Јасактыҥ ӱлекери аайынча нацӱлекерлерди јӱрӱмде бӱдӱрерине керектӱ акча-манаттыҥ кеми 140 миллион салковойго кӧптӧӧр. Јолдыҥ фонды 613 миллион салковойго кӧптӧдилген.
Депутаттар сессияда «Алтай Республиканыҥ бир кезек јасакберим акттарына кубулталар кийдирери керегинде» республикан јасактыҥ ӱлекерин баштапкы, экинчи ле ӱчинчи кычырышта јӧптӧгӧндӧр. Бу кубулталар Алтай Республиканыҥ ӱч јасагында ээжилерди федерал јасакберимде болгон кубулталарга келиштирер амадула эдилген.
Сессияда анайда ок «Алтай Республикада бюджетный иш керегинде» республикан јасакка кубулталар эдилген. Оны шӱӱжӱге база ла АР-дыҥ башкарузыныҥ председателиниҥ ордынчызы, АР-дыҥ акча-манат аайынча министри Ольга Завьялова чыгарган. Оныҥ айтканыла болзо, бюджетный иш керегинде јасакка база бир пункт кожулар. Андый кубулта республикан јасакты РФ-тыҥ бюджетный јасакберимине келиштирер амадула эдилген.
Сессияда кӧрӱлген база бир сурак – бюджеттер ортодогы трансферттер керегинде јасаккка кубулталар кийдирери. Депутаттар «Алтай Республиканыҥ бюджеттер ортодогы трансферттер керегинде» республикан јасакка кубулталар кийдирери керегинде» јасакты јӧптӧгӧн. Кубулталар база ла бу республикан јасакты федерал јасакберимге келиштирер амадула эдилген.

К. Яшев

ТОП

Чӧрчӧккӧ кирген јерлер

Республикабыстыҥ улузыныҥ солундарла ӱлежип, куучын-эрмек ӧткӱрген чаттарыныҥ бирӱзинде јуукта тӧрӧл јеристиҥ аттары, нениҥ учун мынайда адалганы, кезик јерлердиҥ аттары ӧй ӧткӧниле канайда кубулып турганы керегинде солун куучын ӧткӧн. Јерлердиҥ аттарын чын бичиири, бу ишти кем ле канайда эдери јанынаҥ эрмек-куучын башталганы «Алтайдыҥ Чолмонында» база удай берген. Бу сурактарды кычыраачыларыс улайын кӧдӱрет. Бисле одоштой јаткан тергеелерде

Јеҥӱ бистиҥ болор!

Кӱчӱрген айдыҥ 24-чи кӱнинде Горно-Алтайскка јарлу боксер, WBA, IBF версиялар аайынча телекейдиҥ чемпионы Денис Лебедев келип јӱрген. Денис Албаты фронтыныҥ «Ончозы јеҥӱге» деген ӱлекериниҥ амбассадоры болот. Ӧткӧн јайда ол ДНР-дыҥ Албаты милициязыныҥ аҥылу ууламјылу 3-чи таҥынаҥ бригадазына гуманитар болуш јууп, бойы јетирген. Ол тушта подразделениеге бронежилеттер, каскалар, цифровой рациялар, квадрокоптерлер, тепловизорлор ло кийим-тудум јетирилген. Денис

Эл-јонло чике колбуда

Кӱчӱрген айдыҥ 24-чи кӱнинде Алтай Республиканыҥ башчызы Олег Хорохордин «Чике линия» ӧткӱрген. Ол ӱч саатка улалган. Бу ӧйгӧ 400 сурак келген, оныҥ 40 кирези чике эфирде угузулган. «Чике линия» «Эл Алтай» ГТРК-ныҥ эфиринде, Алтай Республиканыҥ башкарузыныҥ «ВКонтакте» ле «Одноклассники» јондык сетьтердеги бӱктеринде кӧргӱзилген. Оны телекӧрӱлтениҥ ӧткӱреечизи Иван Яськов ӧткӱрген. Тергееде јаткандарла мындый баштапкы куучын ӧткӧн