Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Алтайыныҥ чындык уулы болгон

12.11.2021

Бӱгӱн, кӱчӱрген айдыҥ 12-чи кӱнинде, бистиҥ кару најыбыстыҥ, Алтай јеристиҥ чындык уулыныҥ, Алтай Республиканыҥ государстволык ишчизи болгон Юрий Васильевич Антарадоновтыҥ 72 јажы толор эди.

Юрий Васильевичтиҥ ады-чуузы алтай албатыныҥ, Алтай Республиканыҥ тӱӱкизинде јаркынду эзем болуп јажына артып калар. Башкараачы, кожо иштеп јӱрген јуук најы, кожо ӱренген нӧкӧр – канайда да алза, ол керегинде эске алыныштар кару ла јуук.
Юрий Васильевич школдоҥ, студент ӧйинеҥ ала баштаачы, улусты бириктирип, башкарып, ичкери кӧрӱмдӱ керектер баштап ийер кылык-јаҥду болгон. Москвада ӱренип турала, ороонныҥ тӧс калазында ӱренип, иштеп турган алтайлардыҥ јерлежӱзин билгир башкарган. Областьтыҥ комсомолдорын обкомныҥ качызы болуп турган ӧйинде једимдӱ башкарып келген. Алтай Республиканыҥ башкарузыныҥ председателиниҥ баштапкы ордынчызы болуп турала, тергеениҥ башкарту ижинде учурлу ууламјыларды апарган тӧс улустыҥ тоозына кирген. Юрий Васильевичти јаҥыс ла алтай албатыныҥ эмес, је тергееде јуртаган ӧскӧ дӧ албатылардыҥ лидер-баштаачызы болгон деп айдарга јараар. Ол улусты угы аайынча башкалабай, бастыразын бириктирген. Кезик шӱӱлтелерле болзо, оныҥ баштаачы-башкараачы болгоны иштеп јӱрген јамызыла колбулу. Је текши сананза да, алза да, Юрий Васильевич кылык-јаҥыла, эткен керектериле, ич-кӧгӱс санаазыла баштаачы болуп бӱткени, болгоны јарт кӧрӱнип јат. Качан ол бистиҥ ортобыстаҥ сӱреен эрте јӱре берерде, алтай улус ортодо баштаачы-башкараачы иште соҥдош иле кӧрӱнген. Албатыныҥ, тергеениҥ јӱрӱминде бу солунталар база јарт кӧрӱне берген. Чике бойыстыҥ алтай сурактарыста кӧп соҥдоштор Юрий Васильевич башкаруныҥ председателиниҥ баштапкы ордынчызыныҥ јамызынаҥ јӱре берерде ле иле билдирген. Ол анчада ла 2014 јылда Алтай Республиканыҥ јааныныҥ талдаштарында јарт кӧрӱнген.
Бӱгӱнги кӱнде бистиҥ республикада Юрий Васильевич Антарадоновтый кемдӱ башкараачы јок болгоны санааркадат ла санандырат. Алтай албатыныҥ курч сурактары шӱӱжилер тужында оныҥ чокым шӱӱлтези, амадузы ла ичкери кӧрӱми јетпей јат.
Кижиниҥ, башкараачыныҥ, баштаачыныҥ личность-кебериниҥ чындык баалажы кыйалтазы јогынаҥ ӧйлӧр ӧткӧн соҥында ӧдӧт. Юрий Васильевичтиҥ кӱӱн-санаазын ла тӱп-шӱӱлтелерин бастыра улус јӧмӧгӧн деп база айдып болбозыс. Је текши ууламјыларда, курч сурактарда јӧмӧгӧндӧрдиҥ тоозы кӧп болгон. Айса болзо, кызу ла кӱч сурактарда ол бойы, ченемели ле билгири јаан башкараачы болуп тура, улустыҥ кӱӱн-табын угарга, олордыҥ тӱп-шӱӱлтелерин ајаруга аларга амадаганы мында учурын ойногон болор. Оныҥ да учун кӧп керектерде, иштерде чын јолдорды табатан аргалар талдалган. Бӱгӱнги кӱнниҥ политиктерине канча ла кире кӧп улустыҥ кӱӱн-санаазын, јербойыныҥ башкараачыларыныҥ кӱӱн-табын ајаруга алар, олорды угар дегенине база ӱренер керек. Юрий Васильевич канча јылдардыҥ туркунына республиканыҥ јааныныҥ ордынчызы болуп иштейле, башкаруныҥ кажы ла турчызыныҥ, кажы ла аймактыҥ јааныныҥ, кажы ла јурт јеезениҥ башкараачызыныҥ башка-башка сурактар аайынча шӱӱлтезин чокым билер болгон. Мында ӱредӱлик, су-кадыкты корыыры, јонјӱрӱмдик ле оноҥ до ӧскӧ ууламјылар бойыныҥ учурын ойнобогон.
Бӱгӱн ӧскӧ ӧйлӧр келди. Иштеер айалгалар ла иштеп турган улус база солунган. Иштеп койгон ченемели ас эмес, Кыдрашевтиҥ, Карамаевтиҥ, Чаптыновтыҥ, Ялбаковтыҥ, Антарадоновтыҥ кемине јетире ӧзӱп чыккадый јиит политиктер ле башкараачылар база кӧрӱнип келди. Олор бӱдӱреечи ле јасакберим јаҥдарда республикан ла аймак кеминде иштегилеп јат. Мында кем кандый политикалык партияга кирип турганы јаан учурын ойнобойт. Учурлузы – бу улустыҥ билгири бийик болгоны, иштенип билетени, бойыныҥ алдына јаан амадулар тургузып, бу амадуларды јӱрӱмде бӱдӱрер аргалу болотоны. Оноҥ – албатызы, тергеези алдында бойыныҥ ижи учун каруулу болотоны. Бу айдылганы ончозы Юрий Васильевич Антарадоновтыҥ кылык-јаҥына, кеберине сӱрекей келижип јат. Оныҥ кижилик ле башкараачы кылык-јаҥы чике мындый болгон. Кажы ла кижиде бойыныҥ јастыралары да, јастырыштары да бар. Онызы јогынаҥ кижи канайда јӱретен эди. Је оок-тобырда јастырып, јаан учурлу сурактарда чын тӱп-шӱӱлтелер ле талдаштар эдип билгени Юрий Васильевичтиҥ сӱр-кеберине, иштеген ижине, ӧткӧн јолына, баалу-чуулу ченемелине чындык баалаш берет. Сӱрекей иштеҥкей, најылык кылык-јаҥду, кара сагыш јок, бойына некелтези јаан кижи, башкараачы, најы болгон деп чындык эземи алтай албатыныҥ санаазында, Туулу Алтайыстыҥ тӱӱкизинде артып калар.
Юрий Васильевич Антарадоновты бис качан да ундыбай јӱредис, јӱрерис.

Најы-нӧкӧрлӧриниҥ адынаҥ Г. Сумин

ТОП

«Алтайдыҥ Чолмоны» мениҥ салымымда»

Быјыл кӱчӱрген айдыҥ 15-чи кӱнинде бистиҥ газет тӧзӧлгӧнинеҥ ала 100 јылдыгын темдектеер. Оныла колбой, редколлегия 2022 јылдыҥ чаган айыныҥ 11-чи кӱнинеҥ ала кӱчӱрген айдыҥ 7-чи кӱнине јетире журналисттер ле кычыраачылар ортодо «Алтайдыҥ Чолмоны» мениҥ салымымда» деген литературалык конкурс јарлап јат. Биске тӧрӧл газетле колбулу болгон солун учуралдар, туштажулар ла јол-јорыктар керегинде бичигер! Слердиҥ јӱрӱмигерге ле

«Јиит улусты јӧмӧӧргӧ кичеенедис…»

Бистиҥ бӱгӱнги айылчыбыс Г.И. Чорос-Гуркинниҥ адыла адалган јондык сыйдыҥ коммерциялык эмес «Оностогы кӱрее» кӧмзӧзиниҥ башкараачызы, чӱмдӱ бичик кепке базар «Алтын Туу» байзыҥ-јурттыҥ директоры Татьяна ТУДЕНЕВА. – «Алтайдыҥ Чолмоны» газеттиҥ кычыраачыларын кирген Јаҥы 2022 јылла уткуп, бу јыл албаты-јоныска амыр-энчӱ, једимдӱ јыл болзын деп кӱӱнзейдим. Эртен алтай калыктыҥ атту-чуулу јурукчызы, јондык ла политикалык ишчизи Григорий Иванович

«Улучшать облик сибирских городов, повышать удобство жизни в них…»

Глава Республики Алтай Олег Хорохордин принял участие в совещании, посвященном итогам 2021 года и задачам на 2022 год по реализации инициатив главы государства в субъектах Федерации. Заседание Совета провел полномочный представитель Президента Российской Федерации в Сибирском федеральном округе Анатолий Серышев. Полпред отметил, что президент России в Послании Федеральному Собранию 21 апреля текущего года поставил задачи