Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Алтай сӱрекей јараган

21.06.2023

Ок-јаала спорттыҥ бастырароссиялык федерациязыныҥ јааны Олимпий ойындардыҥ кӱлер јеҥӱчили, телекейдиҥ чемпионы, Россияныҥ нерелӱ тазыктыраачызы, ороонныҥ јуунты командазыныҥ баш тазыктыраачызы Владимир Ешеевле ӧткӱрген элес эрмек-куучын.

— Владимир Николаевич, Слер Алтайда јӱк ле экинчи кӱн. Кӱӱн-санаагар кандый? Бистиҥ јер јарады ба?

— Алтайга келерге мен сӱрекей тыҥ амадагам. Оныҥ учун Москвадаҥ чемпионатка атанып јадала, тыҥ ӧкпӧӧргӧм. Ар-бӱткени јараш, албаты-јоны кӱндӱзек бу јерге кажы ла кижи келип барар учурлу деп сананып турум. Президент Алтайда база улай ла болуп јат. Алтайларла экинчи кӱн куучындажадым. Тӱрк элдиҥ тазыл-тамыры мынаҥ таркаганын бастырабыс јакшы билерис, је слердиҥ тилигерде моҥол сӧстӧр база бар эмтир.

— Ок-јааныҥ 3D бӱдӱмиле Россияныҥ чемпионады Алтай Республикада баштапкы ла катап ӧдӱп јат. Ол јанынаҥ нени айдарыгар?

— Маргаандардыҥ туружаачыларына ла ок-јаала федерацияныҥ турчыларына Каракол ӧзӧк сӱрекей јараган. Коомой деп комудаган спортчыларга учурабадым. Ойто катап келерге тургандардыҥ тоозы база ас эмес. Мен база андый улустыҥ тоозында. Оныҥ учун Алтай Республиканыҥ башчызына, Эл Курултайдыҥ спикерине, физкультураныҥ ла спорттыҥ комитедине, чемпионатты Алтайда ӧткӱрер баштаҥкайды эткен Александр Малчиновко јаан быйанымды айдадым.

Ок-јааныҥ 3D деген бӱдӱминде бойыныҥ аҥылулары бар. Мында алтай кӱрештиҥ абсолютный деген бӱдӱминде ле чилеп ок, туружаачылардыҥ јаштары ајаруга алынбай јат. Бу маргаандарда јаан да, јаш та улус туружар аргалу. Таҥмаларды канча метрдеҥ адатаны база чокумдалбаган. Туружаачылар оны бойлоры ла кӧрӱп, талдап јадылар.

— Европаныҥ, телекейдиҥ чемпионаттарына јол ойто качан ачылар? Бу ууламјыларда керек-јарактардыҥ аайы бӱгӱнги кӱнде кандый айалгада?

— СВО-ныҥ керектериле колбой, МОК телекейлик маргаандарга јолысты туйуктап койгон. Эмди бу сурактарды спорттыҥ телекейлик федерациязы кӧрӱп јат. Је ол јӧп чыгарарга јалтанат. Јарты јок деп айдар керек. Сакыырга келижип јат. Россияныҥ ок-јаачылары Европада ла телекейде эҥ тыҥ спортчылардыҥ тоозына кирет. Ороонныҥ јуунты командазыныҥ телекейлик маргаандарда туружатан аайы јада тура јарталар деп иженедис.

— Бӱгӱнги кӱнде Россияда ок-јаада кандый тергеелер озолоп јат?

— Бурят Республиканыҥ, Москваныҥ, Забайкальениҥ, Московский областьтыҥ командалары јакшы белетениш кӧргӱзип, арткандарын чик јок акалайт. Ок-јаа Дагестанда база јакшы ӧзӱм алынган. Ол Калининградтаҥ ала Ыраак Кӱнчыгышка, Архангельсктеҥ ала Дагестанга јетире таркаган деп айдар керек. Алтай Республикада болуп јаткан бу чемпионаттаҥ база кӧпти сакып јадырыс. Бу чемпионат мынаҥ ары бастырароссиялык маргаандардыҥ календарине кирердеҥ айабас. Алтай биске сӱрекей јараган деп база катап айдарга турум.

— Владимир Николаевич, бойыгар керегинде тоолу сӧс айдып ийзегер?

— Чыккан-ӧскӧн јерим Бурятияда. 1983 јылдаҥ бери Москвада јададым. Је мен кичӱ тӧрӧлимде улай ла болуп турум. Бурятиядаҥ ыраакта да јӱрген болзом, тилимди, чӱм-јаҥжыгуларымды бир де ундыбагам. Олор мениҥ кӧксимде ле канымда. 1988 јылда Сеулда ӧткӧн Олимпий ойындарда туружып, кӱлер медаль ойноп алгам. Је кыскарта бу ла.

Арутай Адаров куучындашкан
Евгений Бутушевтиҥ фотојуругы

ТОП

«Баатырларыс ойгонып калды…»

(Башталганы 1-кы номерде) «Алтын-Эргек» кай чӧрчӧкти сценада «Ээлӱ кайдыҥ» турчыларыла кайлап отурыс. Ол тушта мениле саҥ башка учурал болгон. Кандый да ӧйдӧ сӱнем чыга бергендий, бойымды ӱстинеҥ тӧмӧн ајыктап турум. Топшуур согуп турганымды кӧрӧдим. Ол ло ок ӧйдӧ коштойындагы, алдыгы, ӱстиги телекейлерге јӱрӱп, олордо не болуп турганын, ондогы јӱрӱмди база кӧрӱп турум. Ончо ло бойым

Малдыҥ сӧӧк-тайагыла тудуш јаҥдар

Кыптунак Малды сойгон кийнинде эҥ ле озо этле кожо кыптунакты кайнадар учурлу. Јаак Эки јаакты айрыйла, бирӱзин тургуза ла кайнадар. Оноҥ башка эки јаак јадала, «арткан этти јип салар». Ол тушта этти јизе, курсакка бодолбос. (К. И. Санин) Кары Карыны энедеҥ јаҥыс бӱткен кижи јарбас керегинде албатыда чӱм-јаҥ бар. Оныла колбулу мындый кеп-куучын арткан: «Бир

Јаҥарыс бистиҥ Алтайга јаҥыланзын

Јаҥы Койон јылдыҥ бажында телеҥит јаҥарыс коштойындагы Алтай крайда профессионал студияда јыҥыраганын интернетле «нӧкӧрлӧжип» турган улус уккан-кӧргӧн лӧ болбой. Оны кӧргӧн кижиниҥ база ла катап «Улаган тыҥ!» деп, кӧксине чабынар кӱӱни келер. Бу узак јолды кӱчсинбей, Улаган аймактыҥ кеендикти, узанышты ла спорттыҥ албаты бӱдӱмдерин элбедер тӧс јериндиҥ башкараачызы Мерген Тельденовко, Алтай Республиканыҥ ат-нерелӱ артисттери Марина