Алтайдын Чолмоны

«Торко јол» ралли Горно-Алтайскта тӱгенди

24.07.2025

Евгений БУТУШЕВТИҤ фотојуругы

Эки кӱн кайра тергеебистиҥ тӧс калазыныҥ тӧс тепсеҥинде Албатылар ортодо бу автојарыштыҥ кӧдӱриҥилӱ финишиниҥ байрамы ӧтти. Јаан изӱ айдыҥ 12-чи кӱнинде Иркутскта башталган јарыш он кӱнниҥ туркунына Россияныҥ ла Монголияныҥ тергеелерин бириктирген. Ӧмӧликтер Байкалдыҥ јараттарынаҥ ала Бурятияны кечире, таш чӧлдӱ Гобини кечип, Монголдыҥ кумактарын јеҥип, Алтайдыҥ тууларына чыккан. 11 кӱнге тартыжуны ла 4811 км јолды ӧткӧн соҥында олор Горно-Алтайск калабыста јолыныҥ учына чыккандар.

Јалтанбас кӧлӱкчилерди кӧрӧргӧ Ленинниҥ адыла адалган тепсеҥде муҥдар тоолу улус јуулган. Бийик сценадаҥ эл-јонго баштанып, уткуулду сӧстӧрин президенттиҥ СФО-догы чыдулалган чыгартулу кижизиниҥ ордынчызы Олег Денисенко, АР-дыҥ башкарузыныҥ председатели Александр Прокопьев, АР-дыҥ Эл Курултайыныҥ председателиниҥ ордынчызы Герман Чепкин, Россияныҥ кӧлӱк федерациязыныҥ спорт аайынча вице-президенти Сергей Успенский, онойдо ок «Урал» автомобильдер заводтыҥ» гендиректоры Павел Яковлев айттылар. Калганчы сӧс Албатылар ортодогы «Торко јол» ралли ӱлекердиҥ башкараачызы Владимир Чагинге берилди. Ол текши маргаандар канайда ӧткӧни керегинде куучындап, Россияныҥ ла Монголияныҥ президенттерине, бу ороондордо спорттыҥ министерстволорына, автомотоспорттыҥ федерацияларына, тергеелериниҥ башчыларына, «Газпром» компаниялардыҥ группазына ла таҥынаҥ Алексей Миллерге канча јылдарга ӱлекерди јӧмӧп турганы учун јаан быйанын айтты.

Ончозынаҥ озо ралли-марафонныҥ јолын грузовиктердиҥ зачедында јеҥӱ алган «КАМАЗ-мастер» ӧмӧликтиҥ пилоды Антон Шибалов, штурманы Александр Куприянов ло механиги Даниил Телепов ӧттилер. Олор јаҥжыккан эмес, саҥ башка спорт КАМАЗ-ту јарышкан – ол кӧлӱктиҥ двигатели газодизельный кошмок одырула иштеп турган. Кӧлӱк ийде-энергияны алар ӧскӧ дӧ аргалар бедиреген шиҥжӱ ӱлекер кеминде «Газпром» ПАО-ныҥ ла «Газпром газомоторное топливо» компанияныҥ јӧмӧлтӧзиле эдилген.

Јолдорло эмес јорукту (внедорожник) кӧлӱктердиҥ зачедында кызу тартыжуда јеҥӱни Дмитрий Черкесов ала соккон, ол штурманы Владимир Простаковло кожо маҥтаткан. Олор экӱ онойдо ок Т3 мотовездеходтордыҥ зачедында јеҥип алган. Т1 классту прототиптердиҥ ууламјызында баштапкы јерди маргаандарда 404 Racing Team команданыҥ раллиде јаҥы турушкан Павел Андреев ле штурман Глеб Мокеев туружаачылары ойноп алгандар. Open классификацияда баштапкы јолдыкта Анатолий Кузнецов ло Алексей Смолин болдылар, Т2 классту серийный внедорожниктер ортодо эҥ тӱргени акалу-карындашту Мердан ла Шохрат Тойлыевтер болды, олор «Торко јолдо» экинчи јеҥӱзин алып јат (Туркмен јериниҥ кӧлӱкчилери – ред.).

Јарыштыҥ бу 15-чи чыгарма-изданиезиниҥ эҥ тӱрген мотоциклисти болуп, Монголиядаҥ Мурэн Пурэвдорж чыккан, туружаачылары ончо јарыштыҥ ӧйинде механиктердиҥ болужыла тузаланбай турган G-Moto Challenge јарышта дезе, баштапкы јерде Екатерина Жаданова болды. Квадроциклдердиҥ зачедында јеҥӱ «Русская механика» компанияныҥ RM Sport командазыныҥ туружаачызы Алексей Зверев алган.

Гранд тур зачетто экинчи јылга улай јеҥӱни Андрей Сухов ло Дмитрий Фёдоров алып јат, а Олег ле Алена Безуглыхтардыҥ экипажы Гранд тур Truck-тыҥ тӱӱкиде баштапкы јеҥӱчилдери болуп чыкты. Адакыда, командалар ортодо серийный мотоциклдерлӱ Adventure Trophy јарышта јеҥӱ Евгений Пятигорскийдиҥ ле Константин Бяковтыҥ эжеринде артып калды.

Јарыштардыҥ туружаачыларыныҥ ортозында аҥылу команда болды. Ол – адаптивный спортчылардаҥ (су-кадыгынаҥ кирелӱ) турган BN Racing деп ӧмӧлик. Команда «Бионика 2.0» компанияныҥ болужыла тӧзӧлгӧн. Андый команда тӧзӧӧр баштаҥкайды G-Moto Challenge јарыштыҥ кӱлер призеры, јарлу ортопед-травматолог, протезтер тургузарында специалист Антон Круглов эткен. Ол Рене Антонло кожо Евгений Озол ла Александр Макаров адаптивный спортчыларды маргаандарга белетеп тазыктырган.

«Газпром» компаниядаҥ «Јеҥӱге јӱткӱмели учун» деп аҥылу сыйла Евгений Фризоргердиҥ экипажы («Сибирь.SDE» команда) темдектелген. Этаптардыҥ бирӱзинде олордыҥ кӧлӱги аҥдана берген, је олор оны ойто кӧлӧсӧлӧрине тургузып, тартыжузын улалткан. Онойып, команда јаҥыс та финишке јеткен эмес, ол онойдо ок Open-де 2-чи јерге чыга берген.

Текши алза, јарыштарга 101 экипаж чыккан. Ралли-марафонныҥ караванында 15 ороонныҥ, 85 каланыҥ ла Россияныҥ 58 тергеезиниҥ туружаачылары болгон. Маргаандарды тӧзӧӧринде Россияныҥ 114 калазыныҥ улузы турушкан. «Торко јол» албатылар ортодо ралли катап ла спорттыҥ, башка-башка калыктардыҥ најылыгыныҥ је ле деген байрамы болуп, кӱӱлеп ӧтти.

Мынайып, јаан ӱлекердиҥ 15-чи чыгарма-изданиези ӧдӧ берди, је оныҥ тӱӱкизи улалып ла јат. Келер јылда туружаачыларды ла кӧрӧӧчилерди оноҥ јилбилӱ учуралдар сакып јат.

«Торко јол» ралли-рейд – албатылар ортодо јаан ӱлекер.

Маргаандардыҥ тӧс партнерлоры «ГАЗПРОМ» ПАО ло Китайдыҥ Автомобильный ла мотоциклетный спортыныҥ федерациязы (КАМФ), окылу партнеры – «Газпромбанк».

Онойдо ок ӱлекерге јӧмӧлтӧзин КАМАЗ, ГАЗ автозаводтор јетирет, технический парнеры – Delko транспортный компания ла «Русская механика» компания, страховой партнеры – «Согласие» компания, авиационный партнеры – «Газпромавиа» ла «Волга-Днепр» компания. Одырула командаларды «Газпромнефть» јеткилдейт. G-Energy мобильный лаборатория командаларды сӱркӱшле, технический јӧмӧлтӧлӧ јеткилдеер аргалу.

Кӧп тоолу јетирӱлик партнерлордыҥ тоозында РИА Новости «Россия сегодня» спорт медиагруппа.

SilkWayRally бергениле белетелген