Алтайдын Чолмоны

Ӧскӧ јер табылбаган ба?

Албатыныҥ тилин, культуразын ла јаҥжыгуларын чеберлееринде национальный театрлардыҥ учуры јаан. Алтай Республикада П. В. Кучияктыҥ адыла адалган эл театрдыҥ ӧмӧлиги бу ишти база једимдӱ апарып јатканын темдектеер керек.

Бистиҥ театрдыҥ тӱӱкизин алар болзо, ол КПСС-тыҥ Алтайдагы крайкомыныҥ ла крайисполкомыныҥ бюрозыныҥ 1971 јылдыҥ куран айыныҥ 17-чи кӱнинде јӧптӧгӧн јӧбине тӧзӧлгӧлӧнип ачылган ла «Горно-Алтайсктыҥ областной национальный театры» деп адалган. 1977 јылда театрдыҥ туразы тудулган. 1978 јылдыҥ тулаан айыныҥ 24-чи кӱнинде драмтеатр баш режиссер М. Г. Назарова тургускан «Золотая заря» деген спектакльла баштапкы театральный сезонын ачкан. 1982 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 20-чи кӱнинде Горно-Алтайсктыҥ облисполкомыныҥ 391-чи номерлӱ јӧбиле Горно-Алтайсктыҥ областной национальный драматический театрына Павел Васильевич Кучияктыҥ ады адалган.

Туулу Алтайда национальный театр тӧзӧлгӧнинеҥ ала ондо канча ӱйе јайалталу артисттер, режиссерлор, јурукчылар иштеген, кӧп тоодо тургузылган талдама спектакльдар кӧрӧӧчилерди сӱӱндирген, кӧгӱс-кӧрӱмин кеҥиткен ле байыткан.

Ороон јайрадылып турган 1990-чы јылдарда театрдыҥ ӧмӧлигине јеҥил эмес болгон. Бир ӧйдӧ театр «Чаҥкыр Алтай» кинотеатрдыҥ туразына да кӧчӱрилген эди. Артисттерис бу уур-кӱчтерди ӧдӱп, 2006 јылда театрдыҥ јаҥыртылган јаҥы ӧргӧӧзине кирген. Јаҥы тура республикабыстыҥ тӧс калазыныҥ кӧрӱмјилӱ объекти, албатыбыстыҥ оморкодузы боло берген дезем, байла, кычыраачыларыс мениле јӧпсинер.

Театрдыҥ бӱгӱнги ӧмӧлиги тӱӱкини, тилди, јаҥжыгуларды ла соојыҥдарды кӧрӧӧчилерге тирӱ санат ажыра јетирет, олордыҥ ӧткӱрип турган ижи бис алтай албаты деген оҥдомолды тыҥыдат…

Театрдыҥ ӧргӧӧзи деп ӧрӧлӧй бичидим. Чынынча, театрдыҥ туразы эмес, ӧргӧӧзи деп айдар керек деп бодойдым. Ол бойы «је деген, јараш, бастыра ла јанынаҥ иле кӧрӱнип турган болор учурлу. Карындаш республикаларды алар болзо, кезиктеринде јаҥыс эмес, бир канча театрлу. Оноҥ ол объекттери ачык јерде, байа одоштой јаан тудумдар јок болгонынаҥ сӱрекей јаан кӧрӱнет. Театр ондый болор учурлу.

Бистиҥ театрдыҥ ӧргӧӧзи јаан да, јараш та. Тыш јанында тепкиштери јаҥыртылган соҥында, база да јарана береринде алаҥзу јок. Је оныҥ кийнинде тудулып јаткан кӧп квартиралу тураныҥ кӱннеҥ кӱнге бийиктеп турганын кӧрӱп, ол тураны тудар «ӧскӧ јер табылбаган ба?» деген санаага келериҥ.

Калабыстыҥ архитектуразында алтайсу кебер јок деп, кычыраачыларыс алдында бичийтен. Калганчы јылдарда айалга, эмеш те болзо, оҥдолгон деп айдарга јараар. Је театрдыҥ ӧргӧӧзиниҥ кийнинде оноҥ бийик тура тудулып јатканы јастыра деп бодойдым.

Слер не деп сананадыгар?

Кырчын ЯШЕВ