Месяц: Ноябрь 2025

Интервью управляющего Отделением СФР по Республике Алтай на тему: «Единое пособие семьям с детьми: актуальные вопросы».

В Республике Алтай на сегодняшний день родители более 26 тысяч детей получают единое пособие. Об условиях назначения единого пособия для семей с детьми для разных категорий граждан корреспонденту «Алтайдын Чолмоны» рассказала Управляющий ОСФР по Республике Алтай Ольга Каташева. – Ольга Борисовна, расскажите, какие категории граждан могут претендовать на получение единого пособия? – Единое пособие могут

27 ноября 2025

Ада-ӧбӧкӧлӧрдӧҥ келген јаҥжыгулар тирӱ

Кайчылардыҥ албатылар ортодогы курултайы Горно-Алтайскта кӱчӱрген айдыҥ 22-23 кӱндеринде ӧтти. Быјыл ол Улу Јеҥӱниҥ 80 јылдыгына, Россия Федерацияда Тӧрӧлин коручылардыҥ Јылына ла эл кайчы Алексей Григорьевич Калкинниҥ 100 јылдыгына учурлай ӧткӧн. Кӧдӱриҥилӱ ачылтада Алтай Республиканыҥ башкарузыныҥ председателиниҥ баштапкы ордынчызы Э. Н. Малчинов, Эл Курултайдыҥ эл политика, ӱредӱ, культура, јондык биригӱлер ле СМИ-лер аайынча комитединиҥ председателиниҥ ордынчызы

27 ноября 2025

Правила защиты: «Ростелеком» научил алтайских школьников безопасному поведению в Сети

Волонтеры «Ростелекома» провели уроки по безопасному поведению в интернете. Участниками занятий стали ученики Майминской общеобразовательной школы № 1 имени Н.А. Заборского и Республиканского классического лицея в Горно-Алтайске. Мероприятия состоялись в рамках Российской недели кибербезопасности и месяца «Борьбы с буллингом», объявленного в ноябре по инициативе VK. Ученикам третьего класса Майминской школы волонтер постаралась донести полезную информацию

27 ноября 2025

«Јӱрегимнеҥ чыккан кӱӱ»

Алтай – кажы ла тажы тӱӱкиле «тынган» јебрен јаҥжыгулардыҥ јери. Мында, ӱргӱлјик мӧҥкӱлер јабынган туулардыҥ ла чакпындалып аккан суулардыҥ ортозында аҥылу ар-бӱткенле тудуш јайалталу «ӱндер» туулат. Ондый «ӱндердиҥ» бирӱзи – кайчы, кожоҥчы, кӱӱчи Аҥчы (Андрей) КУДАЧИН. – Аҥчы, сени Алтай Республикада да, ӧскӧ дӧ тергеелерде кӧп улус билер, таныыр. Је ондый да болзо, кычыраачыларыска бойыҥ

21 ноября 2025

«Салымныҥ салган кечӱзин кечкилеп…»

Элдеҥ озо, «Алтайдыҥ Чолмоны» газедисти ајарулу кычырган, солун бичимелдерин бичиген, јетире айдылбаганын толтырып, јастыра чыкканын тӱзеткен кычыраачыларыска – газедистиҥ кӧп јылдарга чындык најыларына алкыш-быйанысты айдадым. Ондый улустыҥ бирӱзи Оҥдой аймактыҥ Кулады јуртында чыккан-ӧскӧн, эмди Горно-Алтайскта јуртаган тодош сӧӧктӱ Григорий Барзынович ЧЕКУРАШЕВ. Бу јарлалып јаткан фотојурук «Алтайдыҥ Чолмонында» быјыл куран айдыҥ 21-чи кӱнинде (№33) чыккан. Оны

21 ноября 2025

Ойын ажыра ӱредӱ

Ӱредӱниҥ баштамы класстарында ӱренетен ӧй балага эҥ ле учурлу ӧйи. Ӱренчиктердиҥ школдо алган билгири быжу болзо, келер jӱрӱминде профессия талдап аларында, иштеп jӱргенде, кӧп jедимдерге экелер. Jе кайда да jӱрзеҥ, кандый да иштӱ болзоҥ, элдеҥ ле озо кижи болоры эҥ ле учурлу болгонын ундыбас керек. Бу таскамал биленеҥ ле школдоҥ jаан ка-маанду. Jарлу jерлеш бичиичи

21 ноября 2025

СССР-да эҥ јаан база

Э. Ф. Горштыҥ фотојуругынаҥ (1955 јылдыҥ јаан изӱ айы) Артыбаш јурттагы «Алтын-Кӧл» деп туристический базаны кӧрӧдигер. Базаныҥ тӱӱкизи 1927 јылдаҥ ала башталат. Туулу Алтайга Москванаҥ «плановый туристический маршрут» тургузар бир канча кижи келген. Олор палаткаларын тургузар эптӱ јерди, ондо иштеер јербойыныҥ улузын табып, ижин кӧндӱктирген. Је базаныҥ тӱӱкизи аайынча база ӧскӧ јетирӱлер туштайт. 1926 јылда

21 ноября 2025

Автобустарла колбой санаалар

Кӧлӱгим сынарда, бир кезек ӧйгӧ каланыҥ ичиле автобусту јоруктаарга келишкен. Акыр, јуукта калабыска келген јаҥы автобустардыҥ бирӱзине отурып кӧрбӧс пӧ деген санаала, токтодуга бастым. Ӧчӧшкӧн немедий, эски ПАЗ-ик келди. Канайдар, ишке оройтыбас керек, отурдым ла. Узак автобусла јоруктабаган кижи кандый эди, таныш улус кӧрӱнер бе деп, бастыра улусты ајыктадым, бу учуралда олор јок болды. Јаҥы

20 ноября 2025

Јакшы психологты кайдаҥ табар?

Бӱгӱнги кӱнде бис маҥ бажында јӱредис. Тушташканда «эзен», «јакшы болзын, оноҥ бичижип ийерис» деп меҥдейдис. Ончо солун-собурды ватсап-мессенджер ажыра угуп билижедис. Интернет «олјолоп», телефон бисти бактырып алган. Је јакшыныҥ једикпестери база болуп турганын ундыбайлы. Баштап тарый телефон табылып, тузаланары элбеп турарда, эл-јон канай сӱӱнген ле кӧкӱген. Кажы ла кӱн јуук улузыҥла куучындажып, керектӱ јетирӱни интернеттеҥ

20 ноября 2025

Тӱӱнериниҥ узы — уулчак

Экинур јуртта јадып турган он тӧрт јашту Айсудур БАДАКИННИҤ јилбӱзи эл-јонныҥ кӧрӱминде јаҥжыккан сӱр-кеберлерди бузат. Јӱзӱн-башка гаджеттердиҥ ле видеоойындардыҥ ӧйинде, уулчак бойын сӱӱндирип турган јилбӱзин тапкан – ол тӱӱнери. Кезик улустыҥ санаазыла, јаҥыс ла эпши улус, карган јаанактар тӱӱнет. Је Айсудур «сууныҥ агынына удура эжинерге» бир де коркыбайт. Энези Наталья Ивановнаныҥ тӱӱнип отурганын Айсудур сӱрекей

20 ноября 2025

1 2 3

ТОП

Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай

УТВЕРЖДАЮ Приказом главного редактора АУ РА «Редакция газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» от _____________ № Триянова С В. Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины ТЮГАЙ Объявлен Конкурс на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай. Организатор: редакция республиканской газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» (далее Редакция). К участию приглашаются обучающиеся 4-11 классов общеобразовательных школ Республики Алтай.

Эл Курултайдыҥ эҥ артык jосокчылар талдаарына jарлаган конкурсына туружары башталды

Парламенттиҥ сыйы учун мӧрӧй республиканыҥ ӱредӱлигине jаан камаанын jетирген школдоҥ озогы, ӱзеери, текши ле профессионал бӱдӱмдерлӱ учреждениелердиҥ ӱредӱчилери ортодо ӧдӧр. Эл Курултайдыҥ спикери Эжер Ялбаковтыҥ jартаганыла, быjыл берилетен сыйдыҥ кеми 100 муҥ салковой ло лаураттардыҥ тоозы экидеҥ тӧрткӧ кӧдӱрилген. Бу конкурс jаҥыс ла сый учун, акча учун jарлалбаган, конкурстыҥ jеҥӱчилдериле туружаачылары jосокту ижиле jашӧскӱримди ӱредеринде

Алтайыстыҥ курчузы бек болзын, Албатызы эзен-амыр јатсын…

Алтай албаты бӱдер чагынаҥ ала ада-ӧбӧкӧлӧриниҥ јаҥдаган јаҥынаҥ бек тудунып, јаҥжыккан чӱм-јаҥдарын кандый да ӧйдӧ (Чагаа-Байрам, Јажыл Бӱрдиҥ, Сары Бӱрдиҥ мӱргӱӱлдери ле о. ӧ.) ӧткӱрет. Алтайыныҥ сынына чыгып, јаламазын буулап, Акка-Кӧккӧ, Агару Јайаанына баштанып, кӱндӱӱ-кӱреезин салып, алкыш-быйанын айдат. Амыр-энчӱ, токуналу јадын-јӱрӱм, бала-баркага ачык јол, мал-ажы ардак, тыш туруп, арбыдап ӧссин деп айдынат-алканат. Алтайыста јажыл јай.