Алтайдын Чолмоны

Јакшы психологты кайдаҥ табар?

Бӱгӱнги кӱнде бис маҥ бажында јӱредис. Тушташканда «эзен», «јакшы болзын, оноҥ бичижип ийерис» деп меҥдейдис. Ончо солун-собурды ватсап-мессенджер ажыра угуп билижедис. Интернет «олјолоп», телефон бисти бактырып алган. Је јакшыныҥ једикпестери база болуп турганын ундыбайлы.

Баштап тарый телефон табылып, тузаланары элбеп турарда, эл-јон канай сӱӱнген ле кӧкӱген. Кажы ла кӱн јуук улузыҥла куучындажып, керектӱ јетирӱни интернеттеҥ таап аларыҥ. Бала-баркадаҥ болгой, јаан јаштулар да тузаланып, оныҥ јакшызына јайылган. Бир канча ӧйдӧҥ јаман оору коронавирус табылып, эл-јонды айылдарында каап салган. Айдарда, ончо ло сурактар телефон ажыра шӱӱжилетен. Оору-јобол база узак ла ӧйгӧ чӧйилген. Оныҥ салтарында бис эмди айылдарыстаҥ чыкпайдыс, бой-бойыска айылдап јӱрбейдис, кӧксистеги ачуны ла сӱӱнчини телефон ажыра ӱлежерге темиктис.

Тоолу ла јылдар кайра эҥирлер сайын јуулыжып, кожоҥдожып, кокырлажып јӱретенис. Ойын-каткы ажыра кӧксиҥде јуулганын чыгаратаныс. Керек дезе ыйлап та алатаныс. Је бӱгӱнги кӱнде кӧксиҥде јуулганын јуук нӧкӧриҥе де айдарынаҥ алаҥзыырыҥ. Солун сӱрекей капшай таркайт. Ол мында јӱрген, мындый аш-курсак јиген, бијелеген, ыйлаган… Айдарда, ӧйдиҥ салтарыла кожо, кӧпти јажырадыс, кӧксисте былчыйдыс. Чыгара айдынар, оҥдоор кижи табылбайт. Кажы ла кижи бойыныҥ курч сурактарыла таҥынаҥ артып калат. Тергеебисте бой-бойысты јакшы билижип јӱргенис база бойыныҥ камаанын јетирет. Кӧп улус сени билип јӱрзе, јажытту јӱрерге келижет.

Балдар чыдадып тургандар, јаҥыскан тул арткан келиндер, ачу коронго бастырткан энелер ле оноҥ до ӧскӧ улус кандый бир кӱч айалгага киргенде, психолог бедирейдилер. Је билгири бийик, ченемелдӱ психолог табарга бистиҥ тергееде кӱчке келижет. Анчада ла балдарла, јашӧскӱримле иштеп турганын. Кӧп тоолу таҥынаҥ психологтордыҥ консультациязыныҥ баазы база билдирлӱ. Је сурак акчада эмес, ол психологтыҥ болужында. Баштанган кижини ачык-јарык куучынга кычырып, јӱректи ӧйкӧгӧн сурактыҥ аайын угуп, тура берген айалгадаҥ чыгарга кандый эп-сӱмелер барын бедиреери јеҥил иш эмес. Ого ӧй керек болгоны јарт. Је андый психологты кайдаҥ табар?

Совет ӧйдӧ кажы ла кижи психолог болгон: угуп та, јартап та, болужып та билер. Болгон учуралды шӱӱжип, аргалар табылатан. Јетикӱндиктиҥ амыраар кӱндеринде соот эҥирлер, спорт маргаандар оогошты да, јаанды да бириктиретен. Сӱӱнгенисти каткы ажыра, кородогонысты кыйгы ажыра чыгаратаныс. Эл-јон омок-седеҥ јӱретен. Ӧрӧги айдылган јииттер јӧмӧжип, бу специальность јаан суруда болгонын оҥдоп, бойыныҥ профессиязын бу ууламјыла колбоор деп иженедим. Ӧйдиҥ салтарыла колбой психологтыҥ болужы ончобыска јаантайын керек болгонын ундыбайлы.

Чечек ТОЛТОКОВА