СССР-да эҥ јаан база

21.11.2025

Э. Ф. Горштыҥ фотојуругынаҥ (1955 јылдыҥ јаан изӱ айы) Артыбаш јурттагы «Алтын-Кӧл» деп туристический базаны кӧрӧдигер.

Базаныҥ тӱӱкизи 1927 јылдаҥ ала башталат.

Туулу Алтайга Москванаҥ «плановый туристический маршрут» тургузар бир канча кижи келген. Олор палаткаларын тургузар эптӱ јерди, ондо иштеер јербойыныҥ улузын табып, ижин кӧндӱктирген.

Је базаныҥ тӱӱкизи аайынча база ӧскӧ јетирӱлер туштайт. 1926 јылда кепке базылып чыккан «Спутник туриста по Сибирскому краю» деп журналда айдылганыла, туристтердиҥ «Советский турист» биригӱзиле Артыбашта амырап токтоор база тӧзӧлгӧн.

1928 јылда «Россияныҥ туризминиҥ биригӱзиниҥ» бир бӧлӱк улузына «Алтын-Кӧл» окылу иштеп баштаган. Палаткалар озо јурттыҥ ичинде болгон, оноҥ лагерьди бийик терраса јаар кӧчӱргендер. Мынайып, СССР-дыҥ ичинде эҥ јаан база ачылган.

1937 јылда анда ашкана ла 80 кижи токтоп конор коночылык тудулган. Јаҥы ла ӧзӱм алынып јаткан амыраар јер Ада-Тӧрӧл учун Улу јууныҥ ӧйлӧринде ижин токтодып салган.

Јуу токтогон, орооныс колго-бутка турган. 1952 јылда база орныгып јаанадылган – јаҥы тӧс корпус, пекарня ла ашкана тудулган. Амырап келген туристтерге мылчага јунунар, кемеле јӱзер јеткилдештер кожулган.

1960 јылда базада балдарга «Медвежонок» деп лагерь ачылган. Эки јылдаҥ анда павильон, клуб тудулган, кемелердиҥ тоозы кӧптӧдилген.

«Алтын-Кӧл» турбаза канча-канча корпустардаҥ турган – сӱрекей јараш тӧс корпус, библиотека ла улус конор кыптар, бијелеер площадка. Тӧс корпустыҥ кийин јанында волейбол ойноор площадка болгон. Бијелеер ле волейбол ойноор јерлер 1980 јылдардыҥ бажында амырап келгендердиҥ ортозында јаан суруда болгон.
Чынынча айдар болзо, турбазада јадар аргалары тыҥ ла јакшы болбогон. Мылчазы ла туаледи јанынаҥ јаантайын комудалдар болуп туратан. 1988–1989 јылдарда базаныҥ электрооды дизельгенераторло иштейтен.

2003 јыл киреде «Алтын-Кӧл» турбазада улустыҥ токтоп амыраар јерлериниҥ тоозы астадылган. Бу ла јууктарга јетире базаныҥ «Купол» дейтен ашкана-бары Артыбашта эҥ јаан танцплощадка болгон.

2000 јылдардаҥ ала кӧп неме солынган. Јарлу турбазанаҥ совет ӧйиниҥ јӱк ле эски туралары арткан.

АР-дыҥ Госархивиниҥ фондынаҥ алынган

ТОП

Положение о фотоконкурсе «Бир фотојуруктыҥ тӱӱкизи»

УТВЕРЖДАЮ Приказом главного редактора АУ РА «Редакция газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» от 02.02.2026 № 3 Триянова С В. _________________ Положение о фотоконкурсе «Бир фотојуруктыҥ тӱӱкизи» («История одной фотографии»), посвященном 35-летию Республики Алтай, 270-летию вхождения алтайского народа в состав Российской империи Общие положения 1.1. Настоящее положение о проведении фотоконкурса «Бир фотојуруктыҥ тӱӱкизи» («История одной фотографии») (далее —

Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай

УТВЕРЖДАЮ Приказом главного редактора АУ РА «Редакция газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» от _____________ № Триянова С В. Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины ТЮГАЙ Объявлен Конкурс на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай. Организатор: редакция республиканской газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» (далее Редакция). К участию приглашаются обучающиеся 4-11 классов общеобразовательных школ Республики Алтай.

Эл Курултайдыҥ эҥ артык jосокчылар талдаарына jарлаган конкурсына туружары башталды

Парламенттиҥ сыйы учун мӧрӧй республиканыҥ ӱредӱлигине jаан камаанын jетирген школдоҥ озогы, ӱзеери, текши ле профессионал бӱдӱмдерлӱ учреждениелердиҥ ӱредӱчилери ортодо ӧдӧр. Эл Курултайдыҥ спикери Эжер Ялбаковтыҥ jартаганыла, быjыл берилетен сыйдыҥ кеми 100 муҥ салковой ло лаураттардыҥ тоозы экидеҥ тӧрткӧ кӧдӱрилген. Бу конкурс jаҥыс ла сый учун, акча учун jарлалбаган, конкурстыҥ jеҥӱчилдериле туружаачылары jосокту ижиле jашӧскӱримди ӱредеринде