Алтайдын Чолмоны

Јас келгенине сӱӱнедис

26.03.2026

Алтай албатыныҥ Јылгайак байрамы узун кыштыҥ кийнинде тулаан айда, кӱн билдирлӱ узап, јылып калганда ӧткӱрилет. Ол «јажыркак» јасты уткуганы, јӱрӱм јаҥырганына сӱӱнгени ле јакшыга ижемји.

Јастыҥ бу байрамын Турачак аймактыҥ эл-јоны анчада ла јаркынду эдип, тулаан айдыҥ 21-чи кӱнинде Тулой јуртта ӧткӱрген. Эртен туранаҥ ала айас чаҥкыр теҥери алдында јурттыҥ тӧс тепсеҥи сӱӱнчилӱ каткы-куучынла, кожоҥ-комутла, јаҥжыккан маргаандардыҥ тал-табыжыла толо болды.

Байрамга јуулган эл-јонго уткуулду сӧстӧрин «Турачак аймак» муниципал округтыҥ башкартузыныҥ јааныныҥ ордынчызы Наталья Черепанова, Алтай Республиканыҥ Эл Курултайыныҥ депутады Ихтиёр Мардиев, аймактыҥ ас тоолу ӧс калыктарыныҥ совединиҥ председатели Николай Максимачев айттылар.

Кӧдӱриҥиде јербо-йыныҥ једимдӱ, эрчимдӱ, озочыл улузына аймактыҥ керек-јарактарын јӧмӧгӧни, билгир башкарганы, кичӱ тӧрӧлиниҥ адын бийик тутканы учун кайралдар табыштырылды. Ол тоодо аймак башкартуныҥ быйанду самаралары Виктория Арапанга, Александра Заболотновага, Ольга Мащевикинага, муниципал округтыҥ јааныныҥ молјуларын удурумга бӱдереечиниҥ Кӱндӱлӱ грамотазы аймактыҥ текши амадуларын бӱдӱреринде эрчимдӱ турушканы учун Николай Максимачевке табыштырылды.

Сооды ла сӱӱнчизи јок байрам болбой јат. Мында да эл-јонго солун маргаан-мӧрӧйлӧр, кӧрӱлер, ойындар ӧткӱрилген. Јайаандык кӧрӱ-маргаандарда јеҥӱчилдер болуп, мындый улус чыкты:
«Калык наадайы»
1 јер – Кан Елена
2 јер – Пустогачева Мирослава Евгеньевна
3 јер – Черноева Ирина Федоровна

«АЛТАЙ СМАК»
1 јер – Тулой, Toлой айылдыҥ аш-курсагы
2 јер – Тулой, Сатлаев-тердиҥ билези
3 јер – ТАН ЧААН

«ШАҤКЫ»
8-14 јаштуларда јеҥӱчил – Папикина Арина
14-25 јаштуларда јеҥӱчил – Мащевикина Алиса
25-теҥ ӧрӧ јаштуларда јеҥӱчил – Пустогачева Вероника.

Тӧрт јашту эҥ оогош туружаачы Алиса Кандараковага Быйанду самара табыштырылды.

«Байрамыс бийик кеминде ӧткӱрилген деп кемзинбей айдарга јараар. Ӧткӱреечилер микрофонго баштапкы ла эрмектерин айдып баштаарда, мында јуулган бис ончобыс бир биле деп чокум билдире берди. Оныҥ јаҥжыккан чӱм-јаҥы ӧткӱрилерде, кижи Јер-Энезиле кандый бек колбуда болгоны база да ончозына сезилген болор. Ада-ӧбӧкӧлӧристеҥ келген бу энчини чеберлеп, келер ӱйелерге энчилеери кандый учурлу…

Байрам јакшы ӧтсин деп аймактыҥ культура учреждениелери ӧмӧ-јӧмӧ, бирлик кӱӱнле иштеген эмей. Јурт јеезелер тур чыгып, керек-јарагысты база јӧмӧгӧн.

Аҥылу быйанду сӧстӧрди артисттериске ле кееркедим узаныш санадыныҥ устарына айдар керек. Олордыҥ шылтузында јерлештерис те, айылчыларыс та тӧрӧл јерис јайалталарыла кандый бай болгонын кӧргӧндӧр.

Јылгайак – аҥылу байрам, ол ӧткӧн ӧйистиҥ ле келер ӧйистиҥ ортозындагы кӱр болуп јат» – деп, бойыныҥ кӱӱн-санаазыла Турачак аймактыҥ Јайаандыктыҥ ла чӧлӧӧ ӧйдиҥ туразыныҥ директоры Валерия Душкина ӱлешти.

Айдарда, Тулойдогы Јылгайак байрамныҥ најылык ла бирлик экпини башка-башка укту јаанды-јашты бириктирип, ончозына кӧдӱриҥилӱ кӱӱн-тап, ийде-кӱч берген. Байрамныҥ тӧс амадузы бӱткен.

Јас келген! Ол ырысту ла једимдӱ болор учурлу.

Элчин Кургаринова белетеген