Статьи

Статьи

ОНСШ — бичиичиниҥ салымында

Алтай уулчак Борис Укачин тöрöл Кайырлыктаҥ 1949 jылда атанып, областьтыҥ национальный орто ÿредÿлÿ школында ÿредÿзин баштаган. Школдо кожо ÿренгендер: Алушкин Борис Кÿндÿлеевич, Шинжин Таныспай Баксурович, Борина-Сюрюлова Тодрай (Роза) Шымдыевна, Ортонулов Игнат Иванович, Юлуков Николай Григорьевич. Олор бисле öткöн ол öйлöри керегинде эске алыныштарыла ӱлешти. Кычыраачыларысты кезик jетирÿлерле таныштырадыс. Школдо ÿренген öйлöр Ийт (2018) jылдыҥ кÿчÿрген

27 мая 2025

«Петька бандит» деп чололу болгон

Јарлу бу фотојурукта Григорий Иванович Чорос-Гуркинле (солдоҥ оҥ јаны јаар ӱчинчи кижи) кожо турган алтай улустыҥ ады-јолы эмдиге јетире чокум јарталгалак. Алтай Республиканыҥ А. В. Анохинниҥ адыла адалган Эл музейиниҥ директоры Римма Еркинованыҥ айтканыла, фотојурук бодоштыра 1913-1914 јылдарда эмдиги Чамал аймактыҥ Онос јуртында Г. И. Гуркинниҥ мастерскойында согулган. Јуучыл кийимдӱ орус улус – Чуйдыҥ јолын

28 марта 2025

Ӱйелер ээчиде ӱйелер келгилеп, Ӱзӱлбей, тӱгенбей јӱрӱмис улалар

Бистиҥ адабыс Чекурашев Барзыҥ Бочиевич 1928 јылдыҥ ӱлӱрген айында Кайырлык бажында чыккан. Адазы кара тодош сӧӧктӱ Чекурашев Бочыйдыҥ ла энези кӧгӧл майман сӧӧктӱ Майманова Чычаҥныҥ билезинде ӱч уул ла эки кыс болгон. Олордыҥ билези 1925 јылда Теректӱниҥ сынын ажып, Кӧксуу-Оозы аймактаҥ Кайырлык бажына келген. Бу «улу кӧчӱштиҥ» шылтагы – граждан јуу тушта Оймондо болгон керектер

27 марта 2025

Јӱрӱми – бӱткӱл тӱӱки

Бу улус эрмек-куучыныла да, кылык-јаҥыла да, чырай-кебериле де – башка улус. Олор Алтайыстыҥ аркаларында эмди де каа-јаа туштап турган кызыл тыттардый. Јууныҥ-чактыҥ ӧйин кӧргӧн, бала-барказын азырап, кызыл колыныҥ кӱчиле ороонын макка кӧдӱрип чыккан бу улус бойлоры да бӱткӱл тӱӱки. Олордыҥ бирӱзи — быјыл 89 јажы толуп, тогузонго алтаган Капшай Тасовна ТИЖИМЕЕВА. Угы-тӧзи керегинде – Мени

18 марта 2025

«Бала ыйлабаза, энези билбес»

Алтай Республиканыҥ Эл музейи атту-чуулу алтай јурукчы, јон-политикалык ишчи Григорий Иванович Чорос-Гуркинниҥ чыкканынаҥ ала 155 јылдыгыла колбой оныҥ јуруктарын аймактарда кӧргӱзер ишти баштап ийген. Кӧчӱп иштеер бу кӧрӱ јуукта Чамал аймакта ӧткӧн, тулаан айдыҥ ортозына јетире ол Майма јуртта иштеер. Мениҥ тӧрӧл Оҥдой аймагыма келзе, ол кайда ӧткӧй не деп санааркайдым. Нениҥ учун дезе культураныҥ

4 марта 2025

«Чын Чагаа ба, јастыра ба?»

Чагаа байрамды быјыл тергеебисте республиканыҥ башчызыныҥ јарлыгыла кочкор айдыҥ 8-чи кӱнинде темдектеери јарлалган. Орооныстыҥ калмык, бурят, тува калыктары кочкор айдыҥ 28-чи кӱнинде чагаалаар. Кыдаттардыҥ Јаҥы јылы кӱнчыгыш јылтоолошло чаган айдыҥ 29-чы кӱнинде кирип јат. «Бурят-калмыктарла кожо бир ӧйдӧ чагаалап туратан јогыс па, алтайлар катап ла аза-тозо берген…», «Чагааны кочкор айдыҥ 8-чи кӱнинде темдектеерин кем тапкан?»,

30 января 2025

Анна Алтарыкова: «Мениҥ јӱрӱмим ле бистиҥ театр керегинде»

Анна Алтарыкованыҥ эске алыныштарыныҥ мынайда адалган бичиги 2014 јылда Горно-Алтайсктагы типографияда кепке базылып чыккан. Оны актриса эзен јӱрерде ого јолугып ла куучындажып, искусствоведениениҥ кандидады, театровед Светлана Тарбанакова белетеп чыгарган. Быјыл Анна Петровна Алтарыкованыҥ чыкканынаҥ ала 110 јылдыгыла колбой, оныҥ јӱрген јӱрӱми, кожо иштеген улузы керегинде эске алыныштарын кыскарта јарлайдыс. Анна Петровна Алтарыкова Ойрот автоном

27 января 2025

«Бала-баркамнаҥ туулып чыгарым»

Кайчы Марков Шалбааныҥ чыкканынаҥ ала 135 јылдыгына учурлалган «Калыкка кару кайчыбыс» деп адалган туштажу кӱчӱрген айдыҥ 7-чи кӱнинде Оҥдой аймактыҥ Коркобы јуртында ӧткӧн. Кайчы, албатыда ады јарлу тудучы-сыймучы Марков Шалбааныҥ эземине учурлалган кӧдӱриҥи бу ӧйгӧ јетире болбогонын айдар керек. Оныҥ учун туштажуны тӧзӧп ӧткӱрген улуска: Коркобыда јурт клубтыҥ јааны Алефтина Савинага, Јолодогы музейдиҥ јааны Клара

29 ноября 2024

Телкем кӱӱлик телекей

Быјылгы кӱсте јарлу «Тӱрк Кабай» этно-ӧмӧликке кӧп јоруктаарга келишти. Сыгын айда Б. Байрышев, А. Унатов, В. Деев ле Т. Кыдыков Луганск Албаты Республиканыҥ Алчевск калазында ӧткӧн албатылардыҥ јайаандыгыныҥ «Вместе мы — Россия!» деп адалган ӱчинчи текшироссиялык фестивалинде турушкан. Јолдоҥ арыган артисттер Алтай Республиканыҥ Москвадагы представительствозында амырап, госпитальда эмденип јаткан јуучылдарла тушташкан. Анда олор аҥылу јуучыл

22 ноября 2024

Мӧҥкӱлер алдында јыргаган бир той

Тана ла Комуна Тайтаковтор Эзеним Ол тужунда бис јиит болгоныс… Ончо ло уулдар эр болгон эт. Толгон айлу тайганыҥ бажында Той эткениҥ санаама кирет. Ӧлӧҥ ижи башталып калган, Ӧзӧккӧ дӧ тӱжер ӧй јок болгон! Мӧҥкӱлер алдында јыргаган јалаҥыс Мӧҥӱн чечектер јыдыла толгон. Кожо јуртайтан ӱйиҥди келиндер Кожоҥдоп, коштой јелгилеп экелген. Алтай јеримниҥ јаражын, улузын

18 ноября 2024

1 2 3 4 5 6 7 8 …

ТОП

Положение о фотоконкурсе «Бир фотојуруктыҥ тӱӱкизи»

УТВЕРЖДАЮ Приказом главного редактора АУ РА «Редакция газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» от 02.02.2026 № 3 Триянова С В. _________________ Положение о фотоконкурсе «Бир фотојуруктыҥ тӱӱкизи» («История одной фотографии»), посвященном 35-летию Республики Алтай, 270-летию вхождения алтайского народа в состав Российской империи Общие положения 1.1. Настоящее положение о проведении фотоконкурса «Бир фотојуруктыҥ тӱӱкизи» («История одной фотографии») (далее —

Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай

УТВЕРЖДАЮ Приказом главного редактора АУ РА «Редакция газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» от _____________ № Триянова С В. Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины ТЮГАЙ Объявлен Конкурс на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай. Организатор: редакция республиканской газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» (далее Редакция). К участию приглашаются обучающиеся 4-11 классов общеобразовательных школ Республики Алтай.

Эл Курултайдыҥ эҥ артык jосокчылар талдаарына jарлаган конкурсына туружары башталды

Парламенттиҥ сыйы учун мӧрӧй республиканыҥ ӱредӱлигине jаан камаанын jетирген школдоҥ озогы, ӱзеери, текши ле профессионал бӱдӱмдерлӱ учреждениелердиҥ ӱредӱчилери ортодо ӧдӧр. Эл Курултайдыҥ спикери Эжер Ялбаковтыҥ jартаганыла, быjыл берилетен сыйдыҥ кеми 100 муҥ салковой ло лаураттардыҥ тоозы экидеҥ тӧрткӧ кӧдӱрилген. Бу конкурс jаҥыс ла сый учун, акча учун jарлалбаган, конкурстыҥ jеҥӱчилдериле туружаачылары jосокту ижиле jашӧскӱримди ӱредеринде