Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Статьи

Алтай кар

«Алтайдыҥ Чолмоны» газеттиҥ кычыраачыларын јарлу эмчи, «Эне-Тил» јондык биригӱниҥ эрчимдӱ туружаачызы болгон, су-алтай ӧзӧктӱ, су-алтай тилдӱ М. М. Сазанкинниҥ «Алтай кар» деп бичимелиле таныштырадыс. Бу бичимел 2010 јылдыҥ тулаан ла кандык айларында газетте јарлалган. Ол бойыныҥ агару ижиле коштой Алтайы, албатызы, оныҥ келер ӧйи учун турумкай иштеген. М. Сазанкин кӧп бичимелдердиҥ авторы. Темдектезе, «Тоҥ чыктыҥ Алтай таладагы

14 ноября 2024

«Тазыктыраачы болорго амадагам»

Куран айдыҥ 8-чи кӱнинде Кырлык jуртта jадып турган спорттыҥ ветераны Александр Алексеевич Мандинге 65 јаш толгон. Бу керек-јаракла колбой ол Алтай Республиканыҥ физкультура ла спорт аайынча комитединиҥ Кÿндÿлÿ грамотазыла кайралдаткан. Бӱгӱн оныла ӧткӧн эрмек-куучынды јарлап турубыс. — Александр Алексеевич, мениҥ билеримле, Слер алган ÿредÿгер аайынча строитель кижи. Је та нениҥ де учун иштеги jолыгардыҥ кöп

23 августа 2024

«Эки бала бириккен – эптӱ-јӧптӱ јурт болзын»

Телекей ӱстинде Алтай деген јерис бар. Алаканча јеристе ас та болзо, јоныс бар! Алтай укту јоныста јаҥжыккан чӱм-јаҥдарыс бар.   «Алтайдыҥ Чолмоны» эл газеттиҥ кычыраачыларыныҥ сураганыла Мария БЫДЫШЕВАНЫҤ «Чӱм-јаҥдарысты јаҥдап јӱрели» деген бичимелин ойто такып јарлайдыс.   Биске бу ар-бӱткенле бирлик јӱрӱмисте чактарла јылыйбай келген, эди-каныска шиҥип калган чӱм-јаҥдарысла оморкоор керек. Оны чеберлеп, ӧйгӧ келиштире

1 августа 2024

Ижине ле најылыгына јажына чындык

Бӱгӱнги куучыныс школдыҥ кийнинде медучилищени божодып, Оҥдой аймактыҥ эмчилигине канчын јиит тушта иштеп келеле, 40 јылга јуук мында иштеген медишчилер – медэјектер керегинде. Орооныстыҥ јаҥыртулу јолго чыккан кӱч ӧйлӧри олордыҥ иштеп баштаган јылдарына келишкен: уур-кӱчтерди де, сӱӱнчи-тӱбекти де, бой-бойлорына болужып, ӧмӧ-јӧмӧ ӧткӱрип иштеген, эмди амыралтага чыгып калган бу улус јажына бӱдӱрген ижине ле эмчилигине, најылыгына

21 июня 2024

«Эзен-амыр артарым деп сананары јок…»

Чаазынга кӧчӱрип салган бу самараны мен Владимир Эмильевич Кыдыевтиҥ чаазындарыныҥ ортозынаҥ тапкам. Оны кайдаҥ алганын билбезим. Бичижин кӧрӱп, баштап Лазарь Васильевич Кокышевтиҥ самаразы болбой деп санангам. Јок, адазы фронттоҥ бичиген самара эмтир. Је почерктери кандый тӱҥей… Письмо Январь айдыҥ 5 числодо 1942 јылда мен Кокышев В. К. јакшылыкту кӱнде, эзен-амыр јӱреримде, эриккен бажында эјеме, јестеме

21 июня 2024

Калыктыҥ энчизин чеберлеп аларга

Алтай Республикада кичӱ изӱ айдыҥ 17-22 кӱндеринде калыктыҥ материальный эмес энчизиниҥ объекттерин табып јартаары аайынча экспедицияныҥ ижи ӧдӧт. М. В. Чевалковтыҥ адыла адалган эл библиотекада оныҥ тӧзӧӧчилери ле туружаачылары пресс-конференция ӧткӱрдилер. Туружаачылардыҥ тоозында Алтаистика-ныҥ С. С. Суразаковтыҥ адыла адалган билим-шиҥжӱлик институдыныҥ, Горно-Алтайсктагы эл университеттиҥ алтаистика ла тюркология факультединиҥ, каланыҥ ла аймактардыҥ культура бӧлӱктериниҥ ле элбек

20 июня 2024

Алтайлар, слер кайда?

Экспедицияныҥ туружаачылары Буйанту сомонныҥ туружаачыларыла кожо   Ӱренчигим, јерлежим, најым тӱӱки билимдердиҥ кандидады Мерген Айдынович Клешевле кожо 1997 јылда Кыдат јерине јорукка барып, канайып јӱргенис керегинде «Алтайдыҥ Чолмоны» республикан газетте јарлалган эди. Алтай телекӧрӱлтеде ол керегинде берилтени улус база кӧргӧн болор. Меге 2001 јылда Мерген айылдап келди. «Николаевич, Моҥол јерине барып келектер бе? Машинагар јакшы эмес

24 мая 2024

Јаҥарчызын јаҥ карамдабаган

«Кара-Корум кайдаҥ бӱткен кара албаты билер бе? Кара канын неге тӧккӧн, кайран јондор билер бе?..» 800 јыл мынаҥ кайра Чигисханныҥ ордо-јурты, монголдордыҥ империязыныҥ тӧс јери болгон Кара-Корум каланы (эмдиги Хархоринди) Монголия јаҥырта тударга турганын јуукта кычырып, алтай поэт П. А. Чагат-Строевтиҥ 1920-зинчи јылдарда бичиген «Кара-Корум» деген туујызыныҥ бу јолдыктары санаама кирди. Улан-Батордоҥ 400 км кӱнбадыштай

23 мая 2024

Алтай чайлаш — бӱткӱл телекей…

Светлана Шатровна КАТЫНОВА — Алтайыстыҥ јарлу эпшизи, билимчи-литературовед, јирме јылга јуук Коммерциялык эмес тӧс јерди башкарып, кӧп ӱлекер-проекттерле иштейт. Бу эпшиниҥ баштаҥкайыла, тургуза ӧйдӧ јӱрӱмде солун ууламјылу кӧп иш эрчимдӱ бӱткенин темдектеер керек. Ол Алтайы, калыгы, чӱм-јаҥдары, келер ӧй лӧ ич бойындагы культура керегинде јаантайын сананып, бу јанынаҥ кӧп иштейт ле бедирениште јӱрет. Бӱгӱн Светлана

25 апреля 2024

Алтай шатра эмдиги ӧйдиҥ ойыны ба айса?..

Кычыраачыларды каланыҥ 7-чи таҥмалу школыныҥ 6-чы клазыныҥ ӱренчиги Саша Ялбакованыҥ «Алтай шатра эмдиги ӧйдиҥ ойыны ба, айса?» деген бичимелиле таныштырадыс. Саша — јайаандык ачылталардыҥ ла баштаҥкайлардыҥ «Леонардо» деген бастырароссиялык фестивалиниҥ тергеелик бӧлӱги деп чыдулу Плакастыҥ VIII Кычырыштарыныҥ јеҥӱчили (2024 ј., кочкор ай), јииттердиҥ шиҥжӱлӱ иштериниҥ «В. И. Вернадскийдиҥ ачылталарыныҥ јолыла» деп бастырароссиялык кӧрӱ-маргааныныҥ тергеелик бӧлӱгиниҥ

19 апреля 2024

1 2 3 4 5 6 7 8