Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Балдар јайгыда јакшы амырайт

18.08.2017

Республиканыҥ јайгы лагерьлеринде бӱгӱнги кӱнде 22970 бала амырайт. Тургуза ӧйдӧ амыралтаныҥ ӱчинчи смена-ӧйи ӧдӧт.

 

Быјыл јайгыда лагерьлерде амырапсукадыгын орныктырарга  бӱткӱл республика ичинде 22970 бала  темдектелген. Олордыҥ ортозында јӱрӱмдик кӱч айалгага кирген балдар бар деп, иштиҥ ле јонды социальный јанынаҥ корулаары аайынча республикан министерство јетирет. Андый балдардыҥ тоозы — 13820. Балдардыҥ амырайтан ла сукадыгын орныктыратан республикан реестрге 236 лагерь ле учреждение кирет. Ол тоодо тӱште амыраар 175, профильный 8,  амыраар ла иштеер бир, палаткаларлу 35 лагерь.

Су-кадыгын орныктырар 223 учреждение-лагерьде баштапкы смена-ӧйдӧ 14 335 бала  амыраган. Су-кадыгын орныктырарыныҥ кемин кӧрзӧ, ол 98 процентке јеткен деп айдарга јараар. Jаан изӱ айда экинчи смена-ӧйдӧ 13 учреждение-лагерь иштеген: палаткаларлу бир ле 12 стационар лагерь.

Баштапкы смена-ӧй тӱгенерде, тӱште иштеер 175 лагерь ижин тӱгескен. Экинчи смена-ӧй туркунына 19102 бала амырап, су-кадыгын орныктырган. Бу тоо пландалып-темдектелгенинеҥ эмеш ас болуп јат. Нениҥ учн дезе, экинчи- смена-ӧйдӧ 22 970 бала амырайтан болгон. Айдарда, 80 процент балдар амыралтаны ӧткӧн. Текши тооны ајарып кӧрзӧбис, јӱрӱмдик кӱч айалгага кирген балдардыҥ тоозы 10668 болгоны јарталат.

Тӱште иштеген лагерьлерде 6785 бала амыраган. Олордыҥ ортозында 2973 бала јӱрӱмдик кӱч айалгага кирген балдар деп чотолот. Стационар бӱдӱмдӱ су-кадыкты орныктырар учреждениелерде су-кадыгын 2300 бала орныктырган. Олрдыҥ ортозында 1088 бала јӱрӱмдик кӱч айалгага кирген балдар.

Быјыл јайгыда удурумга иштеер јерлерле 858 бала јеткилделген. Бу тоо озолондыра темдектелгенинеҥ чала ас болуп јат. Удурумга ишле 1068 бала јеткилделетен болгон. ²рӧги адалган балдардыҥ 658-и кӱч айалгага кирген балдар болуп јат. Ишле колболу керектерге текшилей алза, республикан бюджеттеҥ 1091 муҥ акча чыгымдалган. Олордыҥ 917 муҥы јербойындагы бюджеттердеҥ, 138 муҥы ишле јеткилдеечилердиҥ акчазы.

Экинчи сезон-ӧйдӧ палаткаларлу 8 лагерь ижин тӱгескен. Мында 928 бала амыраган. Текши тоодоҥ 628 бала – јӱрӱмдик кӱч айалгага кирген балдар.

«Алтай», «Сосоновый Бор», «IV Эстейт» деген санаторно-курорт бӱдӱмдӱ учреждениелерде 307 бала амыраган. Су-кадыкты орныктырар «Артек» ле «Орленок» деген бастырароссиялык лагерьлерге Алтай Республиканыҥ билим ле ӱредӱ аайынча министерствозыныҥ болужыла 36 бала барып јӱрген.

Экинчи смена-ӧйдиҥ турулталарыла болзо, су-кадыкты орныктырарыныҥ кӧргӱзӱзи 98 процентке јеткен. Быјыл јайгыда балдарды патриотикалык ууламјыла таскадыры аайынча иштер, оныла колбулу болгон сурактар чокым ајаруда тудулган. Онойдо ок экологияныҥ сурактары база јаан ајаруда болгон.

Аҥылу профиль-ууламјылу республикан 17 смена иштеген. Оныҥ ижинде 803 бала турушкан ла ол айас су-кадыгын тыҥыдып, јакшы амырап алган.

«Манжерок» лагерьдиҥ јеринде куран айдыҥ 6-чы кӱнинеҥ ала 16-чы кӱнине јетире «Вымпел» деген бастырароссиялык тӧс јердиҥ башкартузыла «Рубеж» деп адалган јуучыл-патриотикалык смена ӧткӱрилген.  Бу јаан учурлу керекте Россияныҥ башка-башка тергеелеринеҥ 80 бала турушкан.

Балдардыҥ амыралтазы туркунына каршулу керектерди, јеткилдеерге, јасактарды ла эдилген некелтелерди толо кеминде бӱдӱрзин деген амадула  кажы ла смена-ӧйдиҥ алдында бастыра учреждение-лагерьлерде чокым ууламјылу шиҥжӱлер ӧткӱрилген.

Быјылгы јайда баштапкы ла экинчи смена-ӧйлӧрдиҥ туркунына балдардыҥ амыралтазыла колбой бир де каршулу керектер, јаҥбузыштар темдектелбеген.

Бӱгӱнги кӱнде јайгы амыралтаныҥ ӱчинчи смена-ӧйи ӧдӧт. Республиканыҥ јайгы лагерьлеринде тургуза ӧйдӧ 22970 бала амырайт. Адалган бу тоого су-кадыгын орныктырып турган ла удурумга иштеп турган балдар база кирет. Бу балдар анайда ок башка-башка ууламјыларлу походтордо ло экскурсияларда туружадылар.

А. Майманова

ТОП

Конституция Российской Федерации

Принята всенародным голосованием 12 декабря 1993 года Конституция Российской Федерации с изменениями, одобренными в ходе общероссийского голосования 1 июля 2020 года

Олег Хорохордин. Алтай Республиканыҥ бажында — бир јыл

       Олег Хорохордин Алтай Республиканы туй ла бир јылдыҥ туркунына башкарып јат. Бу кыска ӧйгӧ тергееде ондор тоолу школдор, балдардыҥ садиктери, фельдшерско-акушерский пункттар, јолдор ло кӱрлер чыныкталып тудулган. Башчы келер ӧйгӧ оноҥ до кӧп иштер темдектеп алган.

«Эҥ баштапкы болуп Гуркин артар…»

«Jаҥы jурукчылар чыгар, оны (кеендик-санатты) европей кемине кӧдӱрер, jе бу jолдо эҥ баштапкы болуп Г. И. Гуркин артар…»—деп, 1907 jылда Григорий Ивановичтиҥ Томск калада ӧткӧн таҥынаҥ баштапкы кӧрӱзи керегинде  Петербургтыҥ критиги М. Далькевич бичиген. Оноҥ бери  чактаҥ ажыра ӧй ӧтти.