На алтайском

Тӧрӧлине туза экелери – бузулбас jаҥжыгу

Айдыҥбек Георгиевич эш-нöкöри Раиса Семеновнала Горно-Алтайскта Связисттердиҥ сквери ачылганыла колбой республикабыста колбуныҥ тÿÿкизин эске алынып, алдындагы öйлöрдö ыраак ла кичинек jурттарла колбу канайда тудулганын эске алып ийели. Ыйык туулардыҥ ортозына кирген тергеебистиҥ кажы ла jуртын алза, ондо jаткан улус jериле бек колбулу. Ыраада барып иштеер деп санаа болзо до, байла, эки-jаҥыс ла кижиде болуп турган.

9 декабря 2025

Эjелер, энелер, jааналар тӧс арга болгон

Ортонулова Мария Петровна (Табылгина) 1911 jылда чыккан. Адазы jада каларда, алты ла jашту болгон. Энези jада каларда, 15 jашту арткан. Jаан ÿч эjези айылду-jуртту jаткандар. Кичинек сыйны Иринала (алтай ады Кыдый), карындажы Алексейле (алтай ады Элес) ÿчÿ jуртта арткандар. Оныҥ бойын энези эзен тужында Ортонуловтор келин эдип аларга кудалап койгон болгон. Кийнинде Ортонуловтор кудалап койгон

9 декабря 2025

Јаҥы ӧйдӧ јаҥы кӧрӱмле јолду баалалар

М. В. Чевалковтыҥ адыла адалган эл библиотекада ӱлӱрген айдыҥ 29-чы кӱнинде XIX чактыҥ учкары ла XX чактыҥ башталганында Туулу Алтайдыҥ ады-јолы танылу, јарлу аргачызы, озочыл билим-ӱредӱни таркадаачы, јурт ээлемниҥ јаҥы ла јаан јолын ачкан Аргымай Кульджинниҥ (кӧгӧл майман сӧӧктӱ Аргымай Кулјин) чыкканынаҥ ала 160 јылдыгына учурлалган «Аргымай Кульджинниҥ ады-јолына — ӱргӱлјик эзем» деп јайаандык эҥир

9 декабря 2025

«Каспада ла чыккам, Каспада ла ӧскӧм…»

Борис Тордоевич Самыковты билер улус оны поэт Борис Самыков дежер. Ол јарлу поэт Паслей Тордоевич Самыковтыҥ карындажы. Бойыныҥ ӧйинде база Москвада Максим Горькийдиҥ адыла адалган Литературный институтты ӱренип божоткон. Аказы чылап, кӧп бичиктер чыгарбаган, је тергеебистиҥ культуразыныҥ, анчада ла тӧрӧл Каспа јуртыныҥ ӧзӱмине јаан камаанын јетирген. Бӱгӱн Борис Тордоевич — сегизен јашка јууктай берген, кӧпти

8 декабря 2025

Кара башту элине энчилеп артыргысканы

Кычыраачыларды Н. К. Ялатовтыҥ эзен јӱрерде, бойы керегинде бичиген бичимелиле таныштырадыс. Кайчы Николай Кокуровичтиҥ кызы Юлия Николаевна Самакова (Ялатова) бу бичимелди олордыҥ билезиниҥ кӧмзӧзинеҥ берген. Јаан ӧрӧкӧнниҥ бичигенин эмеш редактировать эдип јарлайдыс. «Мен, Николай (Шуну) Кокурович Ялатов, 1924 јылда куран айдыҥ 28-чи кӱнинде Шабалин аймактыҥ Коркобы деп јуртында чыккам. Адам Кокур Ялатов јайалтазы јаан јарлык

8 декабря 2025

«Аттыҥ туйгагынча да кире тӧрӧл јериҥди кемге де бербе!»

Кӱнбадыш Монголдыҥ Ховд (Кобдо) аймагында кӧӧмӧйдиҥ калыктар ортодо VI фестивали ӧткӧни керегинде соцсетьтерде элбеде јарлалган эди. Ол «Келерликтиҥ стратегиязы — 2050» деген программа аайынча ӧткӧн. Оны Монгол ороонныҥ, Ховд аймактыҥ башкараачылары ла Монголдыҥ культура министерствозы баштап ӧткӱргендер. Алтынчы катап ӧткӧн фестивальдыҥ шылтузында јайалталу кӧӧмӧйчилердиҥ ады-јолы јарталып јарлалат, кӧӧмӧйди таркадарын элбедери ла гран ары јанындагы ороондорло

2 декабря 2025

«Јӱрегимнеҥ чыккан кӱӱ»

Алтай – кажы ла тажы тӱӱкиле «тынган» јебрен јаҥжыгулардыҥ јери. Мында, ӱргӱлјик мӧҥкӱлер јабынган туулардыҥ ла чакпындалып аккан суулардыҥ ортозында аҥылу ар-бӱткенле тудуш јайалталу «ӱндер» туулат. Ондый «ӱндердиҥ» бирӱзи – кайчы, кожоҥчы, кӱӱчи Аҥчы (Андрей) КУДАЧИН. – Аҥчы, сени Алтай Республикада да, ӧскӧ дӧ тергеелерде кӧп улус билер, таныыр. Је ондый да болзо, кычыраачыларыска бойыҥ

21 ноября 2025

Ойын ажыра ӱредӱ

Ӱредӱниҥ баштамы класстарында ӱренетен ӧй балага эҥ ле учурлу ӧйи. Ӱренчиктердиҥ школдо алган билгири быжу болзо, келер jӱрӱминде профессия талдап аларында, иштеп jӱргенде, кӧп jедимдерге экелер. Jе кайда да jӱрзеҥ, кандый да иштӱ болзоҥ, элдеҥ ле озо кижи болоры эҥ ле учурлу болгонын ундыбас керек. Бу таскамал биленеҥ ле школдоҥ jаан ка-маанду. Jарлу jерлеш бичиичи

21 ноября 2025

«Руника Алтая»: јебреннеҥ бӱгӱнге

Сыгын айдыҥ 22-чи кӱнинде Алтай Республиканыҥ М. В. Чевалковтыҥ адыла адалган эл библиотеказында документ кептӱ билим «Руника Алтая» фильмле таныштыру ӧткӧн. Бу иш АР-дыҥ «Алтай тилди корыыры ла ӧскӱрери» деп государстволык программазыныҥ шылтузында бӱткенин республиканыҥ культура аайынча министри Ольга Антарадонова туштажуныҥ ачылтазында айткан. Оныҥ темдектегениле, адалган программала солун кӧп ӱлекерлер јӱрӱмде бӱдет, ого чыгарган акча

7 ноября 2025

Усчыларыла бай аймак

Тергеебисте Оҥдой аймак эҥ јаан аймактардыҥ бирӱзи. Айдарда, эл-јонныҥ јадын-јӱрӱмине јакшынак айалгалар тӧзӧӧринде сурактар да кӧп. Бу јаан ишти аймактыҥ администрациязыныҥ јааныныҥ ордынчызы Суркура Борисовна САРБАШЕВА кӧп јылдардыҥ туркунына эрчимдӱ апарат. Јалакай, ачык-јарык, тӧп кылык-јаҥду, бойыныҥ ижине каруулу эпшиге јолугып таныштыбыс. — Суркура Борисовна, Слердиҥ чыккан-ӧскӧн јеригер кандый јурт, сӧӧгӧр не кижи болор? — Мен

7 ноября 2025

1 2 3 4 5 6 7 8 …

ТОП

Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай

УТВЕРЖДАЮ Приказом главного редактора АУ РА «Редакция газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» от _____________ № Триянова С В. Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины ТЮГАЙ Объявлен Конкурс на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай. Организатор: редакция республиканской газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» (далее Редакция). К участию приглашаются обучающиеся 4-11 классов общеобразовательных школ Республики Алтай.

Эл Курултайдыҥ эҥ артык jосокчылар талдаарына jарлаган конкурсына туружары башталды

Парламенттиҥ сыйы учун мӧрӧй республиканыҥ ӱредӱлигине jаан камаанын jетирген школдоҥ озогы, ӱзеери, текши ле профессионал бӱдӱмдерлӱ учреждениелердиҥ ӱредӱчилери ортодо ӧдӧр. Эл Курултайдыҥ спикери Эжер Ялбаковтыҥ jартаганыла, быjыл берилетен сыйдыҥ кеми 100 муҥ салковой ло лаураттардыҥ тоозы экидеҥ тӧрткӧ кӧдӱрилген. Бу конкурс jаҥыс ла сый учун, акча учун jарлалбаган, конкурстыҥ jеҥӱчилдериле туружаачылары jосокту ижиле jашӧскӱримди ӱредеринде

Алтайыстыҥ курчузы бек болзын, Албатызы эзен-амыр јатсын…

Алтай албаты бӱдер чагынаҥ ала ада-ӧбӧкӧлӧриниҥ јаҥдаган јаҥынаҥ бек тудунып, јаҥжыккан чӱм-јаҥдарын кандый да ӧйдӧ (Чагаа-Байрам, Јажыл Бӱрдиҥ, Сары Бӱрдиҥ мӱргӱӱлдери ле о. ӧ.) ӧткӱрет. Алтайыныҥ сынына чыгып, јаламазын буулап, Акка-Кӧккӧ, Агару Јайаанына баштанып, кӱндӱӱ-кӱреезин салып, алкыш-быйанын айдат. Амыр-энчӱ, токуналу јадын-јӱрӱм, бала-баркага ачык јол, мал-ажы ардак, тыш туруп, арбыдап ӧссин деп айдынат-алканат. Алтайыста јажыл јай.