Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

На алтайском

Квантунский черӱни оодо согорында турушкан

Сыгын айдыҥ 3-чи кӱнинде Горно-Алтайскта Мактыҥ мемориалына чечектер салган ла «Приказ перейти границу» деген фильмди кӧргӧн кийнинеҥ Россияныҥ ФСБ-зыныҥ Алтай Республика аайынча пограничный башкартузыныҥ ишчилери ле Ада-Тӧрӧл учун Улу јууныҥ ветераны, јопондордыҥ Квантунский черӱзин оодо согорында турушкан  пограничник Александр Данилович Байдюковло јаҥжыккан туштажу ӧтти. А. Д. Байдюков јуучыл службага 1944 јылда атанган. Је кӧп улустыҥ

17 сентября 2019

Ороонныҥ байлык тӱӱкилӱ службазы

2019 јылдыҥ сыгын айыныҥ 11-чи кӱнинде ороонныҥ миграцияныҥ сурактары аайынча бӧлӱктери 300 јылдыгын темдектеген. Россияда паспортизацияныҥ тӧзӧлгӧлӧри Петр I каан тушта тӧзӧлгӧн болгон: ол тушта ӧскӧ ороондордыҥ Россияга келип турган улузын чотко ло шиҥжӱге алары полицияга молјолгон. Кижини керелеп турган документ — «паспорт» деген сӧс баштапкы ла катап 1719 јылдыҥ куран айыныҥ 31-чи кӱнинде (јаҥы

17 сентября 2019

«Чупчи Крезь», «Алые паруса» ла «Морозко»

Бу кӱндерде Алтай Республиканыҥ тӧс калазы Горно-Алтайскта Удмурт Республиканыҥ государстволык театрыныҥ гастроль јорыгы ӧткӧн. Уралдаҥ келген эл театрдыҥ башкараачылары ла актерлоры сыгын айдыҥ 12-чи кӱнинде элбек јетирӱлер эдер эп-аргалардыҥ журналисттериле туштажып, «Чупчи Крезь» — «Песнь Чепцы» деген эпос аайынча удмурт тилле тургузылган спектаклин кӧргӱскен. Сыгын айдыҥ 13-14 кӱндеринде дезе јаан улус бу театрдыҥ «Алые паруса»

17 сентября 2019

Кай чӧрчӧктӧр тӱрк ле монгол телекейди бириктирет

Алтаистиканыҥ С. С. Суразаковтыҥ адыла адалган билим-шиҥжӱлик институды сыгын айдыҥ 10-13 кӱндеринде кайчы Наталья Черноеваныҥ чыкканынаҥ ала 100 јылдыгына учурлалган «Евразияныҥ калыктарыныҥ кай чӧрчӧктӧри ле кай санады: чеберлеери, шиҥжӱлеери ле учурын кӧдӱрип јартаары» деген бастырароссиялык ла башка-башка калыктардыҥ турушканыла билим-практикалык конференцияны белетеп ӧткӱрди. Бастырароссиялык ла башка-башка калыктардыҥ турушканыла ӧткӧн конференцияныҥ ижинде беженнеҥ ажыра улус эрчимдӱ

17 сентября 2019

Евразий цивилизацияныҥ алтай векторы

Cыгын айдыҥ 13-чи кÿнинде Горно-Алтайсктагы эл университетте «Jаан Алтайдыҥ тÿрк-моҥол телекейи: тӱӱки-культуралык энчи ле эмдиги öйи» деп калыктар ортодогы алтаистикалык форум öткöн. Ондо бойыныҥ jетирÿзиле тÿÿки билимдердиҥ кандидады, РФ-тыҥ Государственный Думазыныҥ депутады Jыман Итулович Белеков сöс айткан. Бу докладтыҥ текстин кыскарта jарлап турубыс. Алтайдыҥ тÿрк-моҥол телекейине учурлалган калыктар ортодогы алтаистикалык форум (оны мен элбеде «тÿÿки-культуралык

17 сентября 2019

Солун керектерле байлык јай

Республиканыҥ школдорында јаҥы ӱредӱлӱ јыл кӧндӱге берди. Тергеебистиҥ 24 муҥ кире ӱренчиктери јай ӧйинде балдардыҥ лагерьлеринде амыраган ла су-кадыгын тыҥыткан, јилбилӱ јол-јорыктарда ла ӧскӧ дӧ солун керектерде турушкан, удурумга иштеген ле ветерандарга, јаан јашту улуска ла кенектерге болуш јетирген. 2019 јылдыҥ јайында балдардыҥ амыралтазын јеткилдеер ле су-кадыгын орныктырар иштерде башка-башка бӱдӱмдӱ 156 учреждение иштеген. Алтай

17 сентября 2019

Талдаштардыҥ чӱми билдирлӱ јаанаган

Газедистиҥ бӱгӱнги айылчызы – Россияныҥ Федерациязыныҥ Государственный Думазыныҥ 2-чи округла (Алтай Республика) талдалган депутады Родион БУКАЧАКОВ. Ол бойыныҥ эрмек-куучынында Алтай Республиканыҥ башчызына ла депутаттарына ӧткӧн талдаштар керегинде айдат, Госдумада 2019-2020 јылдарда ӧткӱретен ижи-тожыла таныштырат. —Родион Борисович, республикабыста јуукта ӧткӧн талдаштар керегинде нени айдарыгар? —Республиканыҥ башчызына ла депутаттарына ӧткӧн калганчы талдаштардыҥ кемдӱзин эмезе кеми јогын, јастыразын

17 сентября 2019

«Газпром» не будет строить газопровод через алтайские горы

Президент РФ Владимир Путин поручил главе «Газпрома» Алексею Миллеру изучить вопрос о переносе планируемого газопровода из России в Китай на территорию Монголии, чтобы обойти объект всемирного наследия «Золотые горы Алтая». Глава государства назвал этот вариант «вполне реалистичным». Такое поручение дал президент РФ Владимир Путин. Ранее с соответствующим предложением выступил глава Монголии Халтмаагийн Баттулга, и Путин

13 сентября 2019

Аайлу албаты, укаалу улус болорыс па?

Газедистиҥ айылчызы – бичиичи Бронтой БЕДЮРОВ, Арасей де ичинде, телекей де кеминде јарлу алтаист ле тюрколог. —Бронтой Янгович, баштапкы куучынысты «улус» деген сӧстиҥ баш учурын јартаарыла туузылткан эдис… Бӱгӱнги алтай тилдеҥ бу сӧсти бӱгӱнги орус тилге кӧчӱрзебис, «люди» дегени болор, ол ок ӧйдӧ озогы орус јуракайларда «телеуты» да деп, «Телеуцкий Улус» та деп темдектелгени бар

13 сентября 2019

Ада

Алтайдыҥ кара маймандары Солтонноҥ таркаган. Бу кижиде беш уул болгон: Боор, Апчы, Бултаачы, Ак Билек, Урат. Боордыҥ уулдары Коҥко ло Чокон. Коҥконыҥ уулы Бобок, Бобоктыҥ — Кулја, Кулјаныҥ — Айдаҥ, Айдаҥныҥ уулы Маҥдай, Маҥдайдыҥ балдары — Барнул, Укаа, Суркура, Эдек, Чалкан. Мандаева Укаа тӧӧлӧс сӧӧктӱ Кокулеков Јаҥыла јуртаган, олордыҥ балдары Ойынчы, Оокчы, Арајанчы. Ойынчыныҥ уулы

10 сентября 2019

1 2 3 4 5 6 7 8