ГЛАВНАЯ - altaicholmon

Алтайдыҥ ээзи тыҥыза, албатызы база тыҥыыр…

Алтайыстыҥ ар-бӱткенин, байлыктарын корыыры јербойыныҥ улузынаҥ јаан камаанду. Кӱс келзе, ай јаҥырза, кӧп улус су-кадыгын орныктырарга, аржан-кутук суулар болужын јетирер деп јаан ижемјилӱ, олорго једип баргылайт. Ондый аржандар Алтайыста кӧп, олордыҥ бирӱзи – ӱч ороонныҥ гран-кыйузында турган Јуҥмалуныҥ аржаны болор. Мында Оҥдой аймактыҥ Јодро јуртында чыккан-ӧскӧн кергил сӧӧктӱ Амыр ТАКИН экинчи јыл иштейт. Ырыс келижип,

Јабаган совхозтыҥ ӧзӱми

Јабаганныҥ совхозы 1931-1932 јылдарда тӧзӧлип баштаган. Ол тушта сӱрекей кӱч болгон. Совхозты башкарып турган кадрлар јаан јуртээлемдик ишти башкарарга таскагалак. Мында керек коомой болуп турганы керегинде јетирӱ болгонынаҥ улам, обкомныҥ аппарадынаҥ барган ишчилер айалганы лаптап шиҥдеп кӧрӧлӧ, ондо керектиҥ аайы сӱрекей коомой деп темдектегендер. 1933 јылдыҥ јас ӧйинде совхозтыҥ политбӧлӱги тӧзӧлгӧнинеҥ ала иштиҥ оҥдолгоны кӧрӱне

«Салымныҥ салган кечӱзин кечкилеп…»

Элдеҥ озо, «Алтайдыҥ Чолмоны» газедисти ајарулу кычырган, солун бичимелдерин бичиген, јетире айдылбаганын толтырып, јастыра чыкканын тӱзеткен кычыраачыларыска – газедистиҥ кӧп јылдарга чындык најыларына алкыш-быйанысты айдадым. Ондый улустыҥ бирӱзи Оҥдой аймактыҥ Кулады јуртында чыккан-ӧскӧн, эмди Горно-Алтайскта јуртаган тодош сӧӧктӱ Григорий Барзынович ЧЕКУРАШЕВ. Бу јарлалып јаткан фотојурук «Алтайдыҥ Чолмонында» быјыл куран айдыҥ 21-чи кӱнинде (№33) чыккан. Оны

НОВОСТИ

Јажына јаражай энелерге

Андрей Турчак ла Тандиндердиҥ тоомјылу билези Эне – кажы ла кижиниҥ јӱрӱминде эҥ баалу, эҥ учурлу кижизи. Эне – ол бистиҥ ӧзӱп чыгар тазыл-тамырыс, талбынып учар канадыс. Кайда да јӱрзебис, энеҥниҥ чайын амзаарга, меҥдеп кайра јанадыс. Энеҥниҥ јылу колдорын тудуп, кару кӧстӧрин кӧрӱп, јымжак ӱнин угуп, арка-сыныҥды сергидип, санаа-кӱӱниҥди јарыдып аладыҥ. Энениҥ кӱнине учурлалган кӧдӱриҥи

«Каспада ла чыккам, Каспада ла ӧскӧм…»

Борис Тордоевич Самыковты билер улус оны поэт Борис Самыков дежер. Ол јарлу поэт Паслей Тордоевич Самыковтыҥ карындажы. Бойыныҥ ӧйинде база Москвада Максим Горькийдиҥ адыла адалган Литературный институтты ӱренип божоткон. Аказы чылап, кӧп бичиктер чыгарбаган, је тергеебистиҥ культуразыныҥ, анчада ла тӧрӧл Каспа јуртыныҥ ӧзӱмине јаан камаанын јетирген. Бӱгӱн Борис Тордоевич — сегизен јашка јууктай берген, кӧпти

8 декабря 2025

Кара башту элине энчилеп артыргысканы

Кычыраачыларды Н. К. Ялатовтыҥ эзен јӱрерде, бойы керегинде бичиген бичимелиле таныштырадыс. Кайчы Николай Кокуровичтиҥ кызы Юлия Николаевна Самакова (Ялатова) бу бичимелди олордыҥ билезиниҥ кӧмзӧзинеҥ берген. Јаан ӧрӧкӧнниҥ бичигенин эмеш редактировать эдип јарлайдыс. «Мен, Николай (Шуну) Кокурович Ялатов, 1924 јылда куран айдыҥ 28-чи кӱнинде Шабалин аймактыҥ Коркобы деп јуртында чыккам. Адам Кокур Ялатов јайалтазы јаан јарлык

8 декабря 2025

«Аттыҥ туйгагынча да кире тӧрӧл јериҥди кемге де бербе!»

Кӱнбадыш Монголдыҥ Ховд (Кобдо) аймагында кӧӧмӧйдиҥ калыктар ортодо VI фестивали ӧткӧни керегинде соцсетьтерде элбеде јарлалган эди. Ол «Келерликтиҥ стратегиязы — 2050» деген программа аайынча ӧткӧн. Оны Монгол ороонныҥ, Ховд аймактыҥ башкараачылары ла Монголдыҥ культура министерствозы баштап ӧткӱргендер. Алтынчы катап ӧткӧн фестивальдыҥ шылтузында јайалталу кӧӧмӧйчилердиҥ ады-јолы јарталып јарлалат, кӧӧмӧйди таркадарын элбедери ла гран ары јанындагы ороондорло

2 декабря 2025

Интервью управляющего Отделением СФР по Республике Алтай на тему: «Единое пособие семьям с детьми: актуальные вопросы».

В Республике Алтай на сегодняшний день родители более 26 тысяч детей получают единое пособие. Об условиях назначения единого пособия для семей с детьми для разных категорий граждан корреспонденту «Алтайдын Чолмоны» рассказала Управляющий ОСФР по Республике Алтай Ольга Каташева. – Ольга Борисовна, расскажите, какие категории граждан могут претендовать на получение единого пособия? – Единое пособие могут

27 ноября 2025

ТОП

Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай

УТВЕРЖДАЮ Приказом главного редактора АУ РА «Редакция газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» от _____________ № Триянова С В. Положение Конкурса на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины ТЮГАЙ Объявлен Конкурс на Стипендию имени заслуженного журналиста Республики Алтай Галины Тюгай. Организатор: редакция республиканской газеты «Алтайдыҥ Чолмоны» (далее Редакция). К участию приглашаются обучающиеся 4-11 классов общеобразовательных школ Республики Алтай.

Эл Курултайдыҥ эҥ артык jосокчылар талдаарына jарлаган конкурсына туружары башталды

Парламенттиҥ сыйы учун мӧрӧй республиканыҥ ӱредӱлигине jаан камаанын jетирген школдоҥ озогы, ӱзеери, текши ле профессионал бӱдӱмдерлӱ учреждениелердиҥ ӱредӱчилери ортодо ӧдӧр. Эл Курултайдыҥ спикери Эжер Ялбаковтыҥ jартаганыла, быjыл берилетен сыйдыҥ кеми 100 муҥ салковой ло лаураттардыҥ тоозы экидеҥ тӧрткӧ кӧдӱрилген. Бу конкурс jаҥыс ла сый учун, акча учун jарлалбаган, конкурстыҥ jеҥӱчилдериле туружаачылары jосокту ижиле jашӧскӱримди ӱредеринде

Алтайыстыҥ курчузы бек болзын, Албатызы эзен-амыр јатсын…

Алтай албаты бӱдер чагынаҥ ала ада-ӧбӧкӧлӧриниҥ јаҥдаган јаҥынаҥ бек тудунып, јаҥжыккан чӱм-јаҥдарын кандый да ӧйдӧ (Чагаа-Байрам, Јажыл Бӱрдиҥ, Сары Бӱрдиҥ мӱргӱӱлдери ле о. ӧ.) ӧткӱрет. Алтайыныҥ сынына чыгып, јаламазын буулап, Акка-Кӧккӧ, Агару Јайаанына баштанып, кӱндӱӱ-кӱреезин салып, алкыш-быйанын айдат. Амыр-энчӱ, токуналу јадын-јӱрӱм, бала-баркага ачык јол, мал-ажы ардак, тыш туруп, арбыдап ӧссин деп айдынат-алканат. Алтайыста јажыл јай.