Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Статьи

Ӧзӧги алтай Лапшин

Бу jÿрÿмде, чындап та, кажы ла неме jок jердеҥ табылбай, арjанынаҥ кандый да ырымду ошкош. Алтай Республиканыҥ башчызы болуп Михаил Иванович Лапшин келгени тегиндÿ эмес болгонын jаҥы jаҥыла оҥдоп келдис. Jаан ÿредÿлÿ кижи, билгирлери тереҥ, МГИМО-до, М. Торезтиҥ адыла адалган öскö ороондордыҥ тилдерин ÿредер институтта, К. А. Тимирязевтиҥ адыла адалган jуртхозакадемияда ÿренген, экономика билимдердиҥ кандидады.

24 января 2023

«Кезиги Россияда ӱренер кӱӱндӱ…»

Ӧткӧн јылда Горно-Алтайсктыҥ государственный университеди «Орус телекей» фондтыҥ јӧмӧлтӧзиле Кӱнбадыш Монголияда орус тилге ӱредери аайынча јаан ӱредӱлик ӱлекерле колбулу ижин тӱгескен. ГАГУ-ныҥ орус тилге ӱредери аайынча ӱлекеринде Монголиядаҥ алты муҥнаҥ кӧп бала турушкан. Бу ӱлекер 2022 јылдыҥ тулаан айында иштеп баштаган. Баштап тарый университеттиҥ преподавательдери монгол ӱренчиктерге онлайн-ӱредӱлер ӧткӱрген. Ковидле колбулу кирелендириштерди токтоткон кийнинеҥ, ГАГУ-ныҥ

17 января 2023

Чоростордыҥ ук-тукумынаҥ чыккан јурукчы

А. В. Анохинниҥ адыла адалган эл музейде чаган айдыҥ 12-чи кӱнинде улу јаан јурукчы Г. И. Чорос-Гуркинниҥ чыкканынаҥ ала 153-чи јылдыгына (1870 — 1937) «Чоростордыҥ ук-тукумынаҥ чыккан бойы јер-алтайыла јолын улалтат» («Человек из племени чоросов продолжает свой путь по земле») (Г. В. Кондаков) деген кӧрӱ окылу айалгада ачылды. Солун кӧрӱниҥ ачылтазында Алтай Республиканыҥ Эл Курултайыныҥ

17 января 2023

Ӱйедеҥ ӱйеге ӱредӱчи јолы улалат

Туулу Алтайдыҥ албаты ӱредӱлигинде Чумакаевтердиҥ ады-јолдоры элбеде јарлу. Олордыҥ угы-тӧзинде ӱредӱчилер, таскадаачылар, јондык ла государственный ишчилер. Ӱйедеҥ ӱйеге ӱредӱчи јолы улалып келген ук-тӧс. Бӱгӱнги де кӱнде билим иштерде Чумакаевтердиҥ ады-јолы база бар. Улу јууныҥ кийниндеги кӱч ӧйлӧрдӧ ӱредӱчиниҥ ижин кӧп тоолу јайалталу ла бойыныҥ ижин сӱӱген улус апарган. Ондыйлардыҥ бирӱзи Семен Четпорович Чумакаев болгон. Семен

27 декабря 2022

Традиционная культура как средство воспитания

Народная педагогика в современных условиях В последний день ноября коллектив Яконурской школы встречал очень много гостей. Целый день, до самого вечера здесь проходило важное мероприятие – школа стала площадкой проведения II Межрегионального научно-практического семинара «Традиционная культура как средство воспитания», посвященного 100-летию Ойротской автономной области, 95-летию со дня рождения академика Российской академии образования, доктора педагогических наук

23 декабря 2022

«Јаҥыс катап берилген јӱрӱмде…»

Бу кӱндерде газеттиҥ редакциязына калада јаткан Игорь Николаевич Тодошев кирип јӱрди. Ол ӧмӧликтиҥ ишчилерин јӱсјылдык юбилейиле уткуп, бойыныҥ ӧйинде алтай эл-јон ортодо јарлу ла тоомјылу улус болгон ада-энези керегинде кыскарта куучындап берди. Бӱгӱн оныҥ эске алынганын ла бу билениҥ кӧмзӧзинеҥ алылган фотојурукты јарлап турубыс. — Энемниҥ ады-јолы Байрычы Ергомышевна Тодошева деп кижи болор. Ол былтыр

20 декабря 2022

Чук ла нак ӧлӱктер ле јеендери

Бир катап деген сӧстӧрлӧ баштаар бичимел шак бу учуралга келижет деп санандым. Нениҥ учун дезе мындый солун, мындый јакшынак, мындый јылу туштажуга бир ле катап учураганым бу. Модоров деп ӧбӧкӧлӱ билелердиҥ ле олордыҥ ӧскӧ дӧ ӧбӧкӧлӧрлӱ јеендериниҥ туштажузы. Туштажу тегин эмес, калганчы јылдарда бу отоктыҥ јааны-јажы јуулыжып, иштеген ижинде, јӱрӱмдик јолында једимдериле аҥыланган јииттерди тӧрӧӧндӧр

13 декабря 2022

Тӧргӧ јӱрген јайзаҥныҥ айткан сӧзи ундылбас

Майман сӧӧктӱлердиҥ јайзаҥы, алтай албатыныҥ Ага-Јайзаҥы болгон Александр Киндышевич Бардинниҥ ады-јолы элбеде јарлу. Оныҥ баштаган јондык ижин кызы Эркелей Александровна эрчимдӱ улалтат. 90 јылдарда, тергеебис таҥынаҥ республика болуп тӧзӧлип турган ӧйдӧ, Александр Киндышевич албатызыныҥ јилбӱлери учун јалтанбазынаҥ тартышкан. Алтай крайды ла бистиҥ тергеени бириктирер деген сурак тура берерде, А. К. Бардинге башкарткан алтай албатыныҥ Тӧс

6 декабря 2022

Пазырык ӧйиниҥ эпшизи

Ар-бӱткен кижиликти эки тӧзӧлгӧдӧҥ тӧзӧгӧн: эр кижидеҥ ле эпши кижидеҥ. Эр кижи – азыраачы, коручы, ээ, билениҥ јааны, башкараачы. Эпши кижи –эне, от-очоктыҥ коручызы, айыл-јурттыҥ јылузын тӧзӧӧчизи, јаш балдардыҥ таскадаачызы, эр кижиниҥ эш-нӧкӧри. Эпши кижи –јебреннеҥ ле бери ук-тӧстиҥ, албатыныҥ, кижиликтиҥ энези болуп јат. Мынайда бастыра албатыларда чактаҥ чакка улалып келген. Билимде текши тӧзӧлгӧлӱ тӱп-шӱӱлте

29 ноября 2022

Айланайын Ӱле-Кем, аҥданайын тӧҥиҥе…

Тӧрӧл «Алтайдыҥ Чолмоны» газедис бу ла јуукта бир чак ӧткӧн юбилейлик 100 jылдыгын темдектеди. Ол тергеебисте jуртаган алтай эл-јонныҥ эҥ ле сакылталу газеди болуп jат. Бис оныҥ бӱктеринеҥ солун-собурларды, jилбилӱ бичимелдерди кычырарга энчикпей сакыйдыс. Алтай кижи тӧрӧл газедин кычырбай канайып jӱретен эди. Оныҥ да учун «Алтайдыҥ Чолмоны» бистиҥ jӱрӱмисле бек колбуда. Мен дезе бӱгӱн бу газетте

22 ноября 2022

1 2 3 4 5 6 7 8