Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Сӱттиҥ фермазы эбин таап иштейт

23.11.2021

Шабалин аймактыҥ Кичӱ Чаргы јуртынаҥ ыраак јок турган Адралу ӧзӧктӧ Эдуард Бельбековтыҥ крестьян (фермер) ӧмӧлиги 2008 јылдаҥ бери иштейт.

Билелик ӧмӧликтиҥ башкараачызы Эдуард Анатольевич јурт ээлемге келердеҥ озо «Јаҥы јол» акционер ӧмӧликте бухгалтер, завхоз болуп иштеген. Бойы ӱредӱзи аайынча экономист-бухгалтер, Горно-Алтайсктыҥ госуниверситединиҥ экономикалык факультедин божоткон. «Јаҥы јол» садулык экономикага чыдашпай јайрадыларда, ӧмӧликтиҥ јери ле јӧӧжӧзи акционерлерге пайлары аайынча ӱлелерде, ол саар уйлар азыраар билелик крестьян (фермер) ӧмӧлигин тӧзӧп, оноҥ ло бери бу ууламјыла једимдӱ иштейт.
Ферма јаҥы ла тӧзӧлӧрдӧ, саар уйлардыҥ тоозы 10 тын болгон болзо, эмди 80-ге јуук. Малдыҥ тын тоозын кӧптӧдӧргӧ элдеҥ ле озо олордо јеткил-бӱткӱл азырал белетеериниҥ сурагы турган. Кыра сӱрер, аш ӱрендеер ле јуунадар техниканы аларга, баштап государство кӧнӱ јӧмӧшкӧн, оноҥ грант ойноп алар арга ачкан. Кӧнӱ болуш та, грант јарлалганы да јурт ээлемниҥ республикан министерствозы ажыра ӧткӧн. Мындый аргалардыҥ болужыла ӧмӧлик эки МТЗ трактор садып алган.
Саап турган уйларга, сӱди кӧп болзын деп, јулукту ӧлӧҥ керек учун, Эдуард Анатольевич ӧскӱрип алган сулазынаҥ сенаж эмезе силос салар аргалар бедиреп, бӱгӱнги ӧйдиҥ башка-башка иш бӱдӱрер «Сенаж в упаковке» деп адалган линиязын тургускан. Јурт ээлемниҥ республикан министерствозы крестьян (фермер) ӧмӧликтиҥ бу техникага ӱреген акчазыныҥ 60 процентин јандырып берген.
Бельбековтордыҥ јаҥы технологияларды тузаланып баштаганынаҥ бейин ӱч јыл боло берди. Јылдыҥ ла кажызы ла 6 центнер бескелӱ 600 јӱк сенаж белетелет. Кажы ла уйдаҥ саап алып турган сӱттиҥ кеми талдама. Темдектезе, јайгыда ферма кӱнине тоннадаҥ ажыра сӱт саап алат. Иштеп алган продукциязын олор јанындагы Арбайты јурттыҥ таҥынаҥ аргачызы С.А. Федоровко табыштырат. Сӱтти јеҥил баага табыштырарга келижет. Кӧп сӱт саап алып турган фермерлер Алтай крайдыҥ рыногын да кӧргӧдий, је оок фермаларга ондый иш турулта экелбес. Сӱтти садып алар баа кӧдӱрилбейт, ол ок ӧйдӧ ГСМ-ныҥ, техниканыҥ ла запчастьтардыҥ баазы бийиктейт. Мындый айалгада сӱт саар ишти ӱспей апарарга элдеҥ ле озо сӱттиҥ бойын эмес, сӱттеҥ белетеген продукцияны садар керек болуп јат.
Эдуард Анатольевич бу ууламјыда эмди тургуза йогурт ла каймак эдип чыгарарын, келер јайгыда курут ла ӧскӧ дӧ алтай аш-курсак белетеерин темдектейт. Мындый ишти баштаарга, цех ачар керек. Ол цехти Кичӱ Чаргы јуртта алдында магазин болгон турада ачары темдектелген. Эмди пастеризатор, маслобойка, сепаратор, столдор ло ӧскӧ дӧ јазалдар алар керек. Олорды аларга ӧмӧликке база ла государство болужар, јурт ээлемниҥ республикан министерствозы госӱлекер аайынча фермерге алган јазалдарыныҥ бааларыныҥ 50 процентин јандырар. Фермер сӱттеҥ продукция белетеер ижин баштап, эш-барааныла апарар, оноҥ ишке улус јалдаар.
Бельбековтордыҥ крестьян (фермер) ӧмӧлигиниҥ келер јуук ӧйгӧ темдектеп алган иштерине анайда ок саар јӱс уй турар јылу кажаан тудары ла ол уйларды саарына керектӱ бӱгӱнги јазалдарды алары кирет.

Т. Семенов белетеген
В. Суховтыҥ фотојуруктары

ТОП

Јаркынду јол кӱӱнзеген јуун

Кӱчӱрген айдыҥ 17-чи кӱнинде Эл Курултайдыҥ јетинчи тудузыныҥ ээчий XXII сессиязы ӧткӧн. Спикер Артур Кохоев башкарган јуунда 41 депутаттаҥ 38 депутат турушкан. Сессияныҥ ижинде Алтай Республиканыҥ башчызы Олег Хорохордин, онойдо ок эл-тергеелик јаҥныҥ бӱдӱреечи органдарыныҥ, республикада федерал бӱдӱреечи орган-дардыҥ башкартуларыныҥ башкараачылары, муниципал тӧзӧлмӧлӧрдиҥ јаандары ла депутаттар советтериниҥ председательдери, элбек јетирӱлер эдер эп-аргалардыҥ чыгартулу улузы турушкан.

Тергеебисте јолдор јазалат

Кӱчӱрген айдыҥ 16-чы кӱнинде «Чуйдыҥ јолы – Алтын-Кӧлгӧ јетире» федерал трассаныҥ автомобильный јолыныҥ баштапкы эки бӧлӱгиниҥ кӧдӱриҥилӱ ачылтазы ӧтти. Бу учурлу керекте Алтай Республиканыҥ башчызы Олег Хорохордин, Эл Курултайдыҥ председатели Артур Кохоев туруштылар. «Бу јолдыҥ бистиҥ бӱгӱн ачып јаткан текши узуны 14 километр эки бӧлӱги Кызыл-Ӧзӧк, Куташ ла Карасук јурттар ӧткӱре ӧдӧт. Мынаҥ озо бу

Конструктивный диалог с представителями Общественной палаты

Глава Республики Алтай Олег Хорохордин во вторник, 16 ноября, провел рабочую встречу с членами Общественной палаты Республики Алтай. Руководитель региона подчеркнул, что конструктивный диалог с представителями Общественной палаты позволяет детально обсудить и решить много социально значимых вопросов. «Сегодня многое зависит от тесного взаимодействия исполнительных и законодательных органов государственной власти, органов местного самоуправления с представителями общественности.