Алтайдын Чолмоны

Ийделӱ сӧстиҥ байрамында

25.10.2022

Тергееде Алтай тилдиҥ кӱни ӱлӱрген айдыҥ 20-чи кӱнинде, улу алтай поэт, бичиичи Лазарь Васильевич Кокышев чыккан кӱнде, темдектелери јакшынак јаҥжыгу болуп, јылдаҥ јылга улалат. Быјыл да, шак бу сары бӱрдиҥ јакшынак ӧйинде М. В. Чевалковтыҥ адыла адалган эл библиотеканыҥ эжик алдында турган Лазарь Кокышевтиҥ кереес-бюстине јаҥжыкканы аайынча тирӱ чечектер салылды. Ээлӱ, ийделӱ сӧстиҥ байрамына сӱрекей кӧп улус акту кӱӱндеринеҥ jуулды.

Ээчиде Алтай Республиканыҥ эл бичиичизи, поэт, драматург, кӧчӱреечи, РСФСР-дыҥ культуразыныҥ нерелӱ ишчизи, Г. И. Чорос-Гуркинниҥ адыла адалган государстволык сыйдыҥ лауреады Аржан Адаровтыҥ чыкканынаҥ ала 90 jылдыгына учурлалган кычырыштар ӧтти.
Атту-чуулу бичиичи Аржан Адаров поэзияда, прозада, драматургияда ла кӧчӱриште тыҥытту иштеген-чӱмдеген. Алтай литератураныҥ ичкери ӧзӱминде А. Адаровтыҥ чӱмдемелдери, јайаандык ижи эрјинедий энчи-байлык болуп артат.
Кычырыштарда эске кычырганыныҥ марыла республиканыҥ бастыра аймактарынаҥ ла Горно-Алтайск каладаҥ алтан кире кижи туруштылар.
Кӧрӱ-маргаанныҥ камысчылары:
Артур Павлович Кохоев – Алтай Республиканыҥ Эл Курултайыныҥ jааны;
Иван Боксурович Шинжин – бичиичи, эл кайчы, Россияныҥ Бичиичилер биригӱзиниҥ турчызы, Россия Федерацияныҥ культуразыныҥ нерелӱ ишчизи;
Алена Борисовна Казанцева – Алтай Республиканыҥ депутады, Эл Курултайдыҥ су-кадыкты ла jонjӱрӱмдик сурактарды корыыры аайынча комитединиҥ jааны;
Нина Баштыковна Бельчекова – бичиичи, Россияныҥ Бичиичилер ле Журналисттер биригӱзиниҥ турчызы, Алтай Республиканыҥ нерелӱ журналисти;
Урсула Байкаловна Башпакова – А. О. Адаровтыҥ jеени;
Алена Олеговна Кудачинова – каланыҥ депутады, Алтай Республиканыҥ jииттериниҥ парламентиниҥ jааны;
Таукен Тазымаевич Яйтынов – Россия Федерацияныҥ культуразыныҥ нерелӱ ишчизи, Россияныҥ Бичиичилер ле Журналисттер биригӱзиниҥ турчызы;
Лариза Михайловна Лебедева – режиссёр, Алтай Республиканыҥ кеендигиниҥ нерелӱ ишчизи;
Аржан Алексеевич Анышев – ӱредӱчилер белетеер колледжтиҥ ӱредӱчизи.
Кӧрӱ-маргаандар ӱч бӧлӱкле ӧткӧн.
5-8 класстардыҥ ӱренчиктери ортодо:
1-кы jерде — Максим Мюсов (8-чи кл., Кеҥидеги орто ӱредӱлӱ школ);
2-чи jерде — Ирина Щербинина (7-чи кл., Турачак аймак);
3-чи jерде — Аурика Иркитова (5-чи кл., Каспа jурт).
9-11 класстардыҥ балдары, СУЗ-тардыҥ ӱренеечилери ортодо:
1-кы jерде — Арина Еликова (11-чи кл., Алтыгы-Талду);
2-чи jерде — Марина Злобина (9-чы кл., Майма);
3-чи jерде — Мария Юсупова ла Диана Тадырова (11-чи кл., каланыҥ 12-чи номерлӱ школы).
Jашӧскӱрим ле јаан улус ортодо:
1-кы jерде — Сабина Александровна Айтпасова (Кан-Оозы аймак);
2-чи jерде — Оюна Баировна Максимачёва (Турачак аймак);
3-чи jерде — Валентина Петровна Канарина (Кызыл-Ӧзӧк).
Аҥылу сыйлар Красноперов Сергейге, Морлужокова Клара Николаевнага ла Долгов Денис Викторовичке табыштырылды.
Jаҥжыкканы аайынча, jаан jашту кычыраачыларга ла jаантайын туружып турган кулактаҥ кату балдардыҥ аҥылу (коррекционный) текши ӱредӱлӱ школ-интернадыныҥ ӱренчиктерине сыйлар табыштырылды.
А. П. Кохоев бойыныҥ адынаҥ аҥылу сыйды Кан-Оозы аймактыҥ 8-чи клазыныҥ ӱренчиги Виктория Муклаевага табыштырды.
Кӧрӱ-маргаанныҥ турулталары аайынча ончо туружаачыларга ла олордыҥ башкараачыларына Быйанду самаралар электрон адрестерине аткарылар.
Эл библиотекада кычырыштардыҥ туружаачыларына, айылчыларына Аржан Адаровтыҥ бичиктериниҥ «Эрјине сӧзин элине сыйлаган» деп адалган кӧрӱзи тургузылган.
Алтай тилдиҥ учуры, байлыгы, ичкери ӧзӱми шак мындый кычырыштардыҥ, кӧдӱриҥилердиҥ, бичиктердиҥ кӧрӱзиниҥ шылтузында јаан јолына чыгат. Јаан-јаш ортодо бичиичилердиҥ чӱмдӱ сӧзине јилбӱ мынайып кӧнӱ улалат.
Кӧдӱриҥини ӧткӱрерге јӧмӧлтӧ-болужын јетирген Алтай Республиканыҥ Эл Курултайыныҥ jааны Артур Павлович Кохоевке, Алтай Республиканыҥ башкарузыныҥ председателиниҥ ордынчызы Динара Алтайчиновна Култуевага, Шабалин аймактыҥ депутады Светлана Сергеевна Ойношевага, каланыҥ депутаттары Алена Олеговна Кудачиновага ла Иван Андреевич Переваловко јаан быйанысты айдадыс!
Онойдо ок бисти jӧмӧгӧн чӱмдӱ бичик кепке базар «Алтын-Туу» деп байзыҥ-јуртка, П. В. Кучияктыҥ адыла адалган эл театрдыҥ ла Алтай Республиканыҥ Государственный оркестриниҥ башкартузына быйанысты айдып, оноҥ до ары бек колбуда иштеерис деп иженедис.

И. Муйтуева, С. Карымова,
краеведение бӧлӱктиҥ ишчилери