Настройки отображения

Размер шрифта:
Цвета сайта:
Ностройка изображения
Ностройка изображения

Настройки

Алтайдын Чолмоны

Министерствоныҥ коллегиязыныҥ јууны ӧткӧн

02.07.2019

Алтай Республиканыҥ ӱредӱ ле билим аайынча министерствозыныҥ коллегиязыныҥ јууны Горно-Алтайскта ӧтти.

Јуунныҥ ижинде тергеениҥ ӱредӱ ле билим аайынча министри Алексей Бондаренко, ӱредӱликтиҥ башкартузыныҥ муниципал органдарыныҥ башкараачылары, ӱредӱлик учреждениелердиҥ директорлоры турушкан.

Јуунды ачып тура министрдиҥ темдектегениле, Россия Федерацияныҥ президенти Владимир Путин ӱредӱликтиҥ системазында тӧс иш-амадуларды чокымдап салган, ол тоодо ӱзеери ӱредӱ аайынча. Балдардыҥ ла јашӧскӱримниҥ аргаларын ла јайалталарын јӧмӧӧргӧ лӧ ӧскӱрерге болуп, «Ӱредӱликтиҥ ӧзӱми» деген государственный программаныҥ «Ӱредӱ» деп национальный ӱлекериниҥ «Кажы ла баланыҥ једими» деп федерал ӱлекери белетелген.

Тергеедеги ӱзеери ӱредӱниҥ ӧзӱми керегинде тӧс докладты министрдиҥ ордынчызы Елена Дадочкина эткен. Оныҥ темдектегениле, Алтай Республикада ӱзеери ӱредӱниҥ 49 организациязы једимдӱ иштейт, олордоҥ ӱчӱзи — государственный эмес. «Кажы ла баланыҥ једими» деген тергеелик ӱлекерди бӱдӱрери аайынча Алтай Республикада персонифицированный финансированиениҥ модули бар «Ӱзеери ӱредӱниҥ навигаторы» деген јетирӱлик система тургузылган. Навигаторды тузаланып, ада-энелер ле балдар бедиреер системаныҥ болужыла технический, эколого-биологический, туристско-кравед, художественный, физкультурно-спортивный ла ӧскӧ дӧ ууламјыларлу кружокты эмезе секцияны талдап алар аргалу.

Быјыл кӱскиде балдардыҥ «Кванториум-04» деп адалган технопаркы ачылар. Бу площадка бийик технологиялык јазалдарла јепселер. Ол инженерный кадрлар белетеер, тестирование, инновационный технологияларды ла шӱӱлтелерди белетеп, јӱрӱмде тузаланарына кийдирер ууламјыларла иштеер деп, министр куучындаган.

«Кванториум-04» республиканыҥ 12-18 јашту балдарыныҥ јилбӱлерине келиштирте иштеер. Јылдыҥ ла естественно-билим ле техникалык ууламјыларлу бештеҥ ас эмес ууламјылар текши тоозы 800 кире балдар јаантайын тӧзӧлгӧлӱ ӱредӱ ӧдӧри темдектелет. Балдарды ӱредери акча тӧлӧтпӧзинеҥ ӧткӱрилер, акча-манатла јеткилдеш федерал ла республикан бюджеттер ажыра болор. Тергеелик технопаркта беш квантум ла «Кванториумныҥ» бастыра бӧлӱктерине ууламјылалган текши технологиялык площадка иштеер — «Хайтек». Мында практикалык ӱредӱлер ле шиҥжӱлер ӧткӱрерине керектӱ бийик технологиялык јазалдар тургузылар.

Анайда ок коллегияныҥ јууны ӧдӧр тушта мергендӱ ишчилерди кайралдаары болгон. Алтай Республиканыҥ, оныҥ албатызыныҥ алдына бийик једимдери, республиканыҥ билимдик аргаларын ӧскӱрерине ле кӧптӧдӧрине таҥынаҥ камаанын јетиргени, эрчимдӱ јондык ижи учун «Таҥ Чолмон» орденле тӱӱкилик билимдердиҥ кандидады, Алтаистиканыҥ С. С. Суразаковтыҥ адыла адалган билим-шиҥжӱлик институдыныҥ директоры, Алтай Республиканыҥ билиминиҥ нерелӱ ишчизи Николай Екеев кайралдаткан. «Алтай Республиканыҥ нерелӱ ӱредӱчизи» деген кӱндӱлӱ ат Турачактагы школдыҥ математика аайынча ӱредӱчизи Наталья Шерстневага адалган.

«Ӱредӱчи! Сениҥ ады-јоныҥныҥ алдында…» деген текшироссиялык конкурста «Классный» классный руководитель» деп номинацияда турушканы учун мӧҥӱн медальла Горно-Алтайсктагы М. З. Гнездиловтыҥ адыла адалган государственный политехнический колледжтиҥ преподаватели Нина Серяцкая кайралдаткан.

Россияныҥ ӱренеечилериниҥ 2019 јылдагы Јайгы спартакиадазыныҥ тергеелик бӧлӱгиниҥ 3-чи степеньдӱ призеры болуп Майма аймактыҥ командазы чыгарда, 2-чи степеньдӱ призеры — Оҥдой аймактыҥ командазы. Горно-Алтайсктыҥ јиит спортчылары јеҥӱчил болуп чыккан.

 

ТОП

Конституция Российской Федерации

Принята всенародным голосованием 12 декабря 1993 года Конституция Российской Федерации с изменениями, одобренными в ходе общероссийского голосования 1 июля 2020 года

Олег Хорохордин. Алтай Республиканыҥ бажында — бир јыл

       Олег Хорохордин Алтай Республиканы туй ла бир јылдыҥ туркунына башкарып јат. Бу кыска ӧйгӧ тергееде ондор тоолу школдор, балдардыҥ садиктери, фельдшерско-акушерский пункттар, јолдор ло кӱрлер чыныкталып тудулган. Башчы келер ӧйгӧ оноҥ до кӧп иштер темдектеп алган.

«Эҥ баштапкы болуп Гуркин артар…»

«Jаҥы jурукчылар чыгар, оны (кеендик-санатты) европей кемине кӧдӱрер, jе бу jолдо эҥ баштапкы болуп Г. И. Гуркин артар…»—деп, 1907 jылда Григорий Ивановичтиҥ Томск калада ӧткӧн таҥынаҥ баштапкы кӧрӱзи керегинде  Петербургтыҥ критиги М. Далькевич бичиген. Оноҥ бери  чактаҥ ажыра ӧй ӧтти.